Nhật Bản phá kỷ lục 'nhập khẩu ngược' ô tô sau 30 năm

Làn sóng “xuất khẩu ngược” đang xuất hiện mạnh mẽ sau ba thập kỷ, khi thị trường nội địa Nhật Bản chứng kiến sự gia tăng chóng mặt số lượng xe được sản xuất ở nước ngoài bởi các thương hiệu Nhật Bản rồi vận chuyển về nước để bán.

Được biết đến trong ngành công nghiệp là "nhập khẩu ngược", xu hướng này đã đạt đỉnh điểm mới vào năm ngoái, phản ánh sự dịch chuyển chiến lược hướng tới các trung tâm sản xuất có chi phí thấp hơn như Ấn Độ.

Theo số liệu mới nhất được Hiệp hội các nhà nhập khẩu ô tô Nhật Bản công bố hôm thứ Năm vừa qua, lượng xe "nhập khẩu ngược" - do các hãng ô tô Nhật sản xuất ở nước ngoài rồi đưa về nội địa - đã chạm mức kỷ lục 111.513 chiếc trong năm 2024, tăng 19% so với năm trước và cao nhất trong ba thập kỷ qua.

Con số này đã vượt qua đỉnh cao trước đó là 107.092 xe được ghi nhận vào năm 1995.

Trong đó, Suzuki Motor nổi lên là hãng dẫn đầu với 43.266 xe nhập khẩu ngược trong năm ngoái, tăng gấp bảy lần so với cùng kỳ. Hãng xe Nhật đã tận dụng Ấn Độ làm căn cứ sản xuất, đưa về thị trường nội địa mẫu SUV cỡ nhỏ Fronx từ năm 2024 và bổ sung thêm Jimny Nomade - dòng xe dẫn động bốn bánh - từ tháng 4/2025.

Lợi thế cạnh tranh về giá của các mẫu xe này đến từ chi phí nhân công thấp hơn đáng kể tại Ấn Độ so với Nhật Bản.

Khả quan hơn, Honda vẫn duy trì đà tăng trưởng khi ghi nhận 37.022 xe nhập khẩu ngược, giảm 18% so với năm trước nhưng vẫn duy trì ở mức cao. Hãng này cũng chọn Ấn Độ làm địa điểm sản xuất mẫu SUV cỡ nhỏ WR-V từ năm 2024.

Đáng chú ý, Honda đã công bố kế hoạch nhập khẩu mẫu xe điện mới 0 Alpha từ Ấn Độ về Nhật Bản, dự kiến bắt đầu từ năm tài chính 2027.

Trong khi đó, Nissan Motor và Toyota Motor cùng ghi nhận mức giảm 33% lượng nhập khẩu ngược, lần lượt xuống còn 9.595 xe và 9.587 xe.

Tuy nhiên, Toyota đã vạch ra chiến lược mới vào tháng trước, công bố kế hoạch nhập khẩu ba mẫu xe sản xuất tại Mỹ về bán tại Nhật Bản từ năm nay, bao gồm sedan Camry và SUV Highlander.

Bối cảnh các cuộc đàm phán thuế quan với Washington đang diễn ra, chính phủ Nhật Bản có kế hoạch đơn giản hóa quy trình chứng nhận xe nhập khẩu từ Mỹ để tạo thuận lợi cho các hãng nội địa. Nissan và Honda cũng đang cân nhắc tăng cường nhập khẩu ngược từ thị trường Bắc Mỹ.

Sự bùng nổ của xu hướng “nhập khẩu ngược” cho thấy các hãng ô tô Nhật Bản đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu nhằm tận dụng tối đa các khu vực có lợi thế về chi phí sản xuất. Trong khi Ấn Độ đang khẳng định vị thế là căn cứ sản xuất trọng yếu, xu hướng gia tăng nhập khẩu từ Hoa Kỳ cho thấy nhập khẩu ngược không còn là giải pháp tình thế mà đã trở thành định hướng chiến lược dài hạn.

Trước bối cảnh cục diện thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản đang tìm kiếm sự cân bằng giữa đáp ứng nhu cầu thị trường nội địa và tối ưu hóa hiệu quả vận hành các nhà máy hải ngoại. Chiến lược này không chỉ đảm bảo khả năng cạnh tranh về giá mà còn mở rộng sự đa dạng sản phẩm cho người tiêu dùng Nhật Bản.

Tham khảo Nikkei Asia, Car Wiki Hub