Tỷ phú giàu nhất châu Á bị Trung Quốc 'chặn cửa', siêu dự án rơi vào bế tắc

Reliance Industries đã tạm hoãn kế hoạch sản xuất lõi pin lithium-ion tại Ấn Độ sau khi không giành được quyền tiếp cận công nghệ từ Trung Quốc. Diễn biến này cho thấy ngay cả những tập đoàn quyền lực nhất Ấn Độ cũng đang gặp khó trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng sạch độc lập.

Tập đoàn đa ngành từ dầu khí đến viễn thông do tỷ phú giàu nhất châu Á Mukesh Ambani đứng đầu từng đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất pin trong năm nay. Trước đó, Reliance đã đàm phán với Xiamen Hithium Energy Storage Technology, một nhà cung cấp pin lithium sắt phosphate (LFP) của Trung Quốc, để xin cấp phép công nghệ.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã rơi vào bế tắc sau khi phía Trung Quốc rút khỏi đề xuất hợp tác, trong bối cảnh Bắc Kinh siết chặt việc chuyển giao công nghệ ra nước ngoài trong các lĩnh vực chiến lược. 

Reliance của ông Ambani phải tạm dừng sản xuất lõi pin vì không tiếp cận được công nghệ Trung Quốc. Ảnh: Reuters 

Trước trở ngại này, Reliance buộc phải điều chỉnh trọng tâm sang lắp ráp hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) – các mô-đun pin dùng cho chính những dự án năng lượng tái tạo của tập đoàn.

Người phát ngôn của Reliance phủ nhận việc có sự thay đổi trong chiến lược năng lượng tái tạo, đồng thời cho biết kế hoạch xây dựng nhà máy pin quy mô lớn – từng được công bố sẽ vận hành vào năm 2026 – vẫn được giữ nguyên.

“Việc sản xuất BESS, pin đóng gói và lõi pin luôn là một phần trong chiến lược lưu trữ năng lượng của chúng tôi và đang được triển khai đúng tiến độ”, người phát ngôn của Reliance cho hay.

Khó khăn của Reliance phản ánh những thách thức mà các doanh nghiệp trụ cột đang đối mặt trong lộ trình đưa Ấn Độ đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2070. Việc thiếu tiến triển đáng kể cho thấy tham vọng nội địa hóa chuỗi cung ứng năng lượng sạch khó thành hiện thực nếu không cải thiện quan hệ song phương với Trung Quốc.

Trung Quốc gần đây đã tăng cường giám sát các thỏa thuận chuyển giao công nghệ năng lượng sạch nhằm bảo vệ lợi thế chiến lược, khiến nỗ lực nội địa hóa của nhiều nhà sản xuất nước ngoài gặp trở ngại.

Theo một số nguồn tin, các nhóm nội bộ của Reliance kết luận rằng việc tiếp tục dự án mà không có công nghệ pin đã được kiểm chứng từ Trung Quốc sẽ làm đội chi phí và gia tăng rủi ro triển khai, nhất là trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang dư thừa công suất pin.

Phương án thay thế từ Nhật Bản, châu Âu và Hàn Quốc cũng đã được xem xét, song bị đánh giá là đắt đỏ hơn đáng kể và kém cạnh tranh đối với việc triển khai quy mô lớn tại Ấn Độ.

Thực trạng này không chỉ diễn ra tại Reliance. Trên khắp Ấn Độ, các tập đoàn lớn đang chạy đua xây dựng năng lực pin để phục vụ làn sóng mở rộng năng lượng tái tạo, nhưng vẫn bị kìm hãm bởi các nút thắt công nghệ.