Từ vụ sư trụ trì biển thủ hơn 253 tỷ đồng để đánh bạc trực tuyến: Đột kích 200 ngôi chùa mờ ám, bắt giữ 181 đối tượng
(Thị trường tài chính) - Những bê bối gây sốc của không ít nhà tu hành đức cao vọng trọng đã làm gây chấn động tăng giới và dư luận Thái Lan và quốc tế trong thời gian qua.
Kinh ngạc hàng loạt nhà sư rơi vào vòng xoáy “tình - tiền”
Một bức tượng Phật mạ vàng lấp lánh đứng trên bệ trang trí cầu kỳ tại Wat Rai Khing, một ngôi chùa nổi tiếng gần Bangkok, thủ đô Thái Lan. Tương truyền rằng pho tượng này đã đến một cách siêu nhiên trên một chiếc bè tre; khi dân làng kéo tượng lên bờ, đợt nắng nóng khắc nghiệt bỗng chấm dứt bằng một cơn mưa kỳ diệu. Mỗi sáng, các nhà sư mặc áo cà sa màu nghệ tây tụ tập trước bức tượng Phật này để cầu nguyện. Người dân Thái Lan bình thường cũng đổ về đây chiêm bái.
Năm ngoái, ngôi chùa nổi tiếng Wat Rai Khing đã rơi vào tâm điểm của một vụ bê bối đáng xấu hổ. Ông Phra Thammachiranuwatt (tên thật là Yaem Kittintharo), 69 tuổi, trụ trì của ngôi chùa ở tỉnh Nakhon Pathom (Thái Lan) này bị cáo buộc đã biển thủ hơn 300 triệu baht (khoảng 9,6 triệu USD, tức hơn 253,5 tỷ đồng) từ các tài khoản ngân hàng của ngôi chùa hơn 100 năm tuổi để đánh bạc trực tuyến. Vị cao tăng này đã ra đầu thú đúng lúc lệnh bắt giữ đang được cơ quan cảnh sát soạn thảo.
Hóa ra, đó chỉ là vụ đầu tiên trong hàng loạt scandal làm chấn động giới Phật giáo và dư luận Thái Lan trong năm 2025. Không lâu sau, trụ trì của một ngôi chùa danh tiếng khác bỏ trốn sang nước láng giềng Lào, bị cáo buộc đã bị cô Wilawan Emsawat, biệt danh Sika Golf (“Tiểu thư Golf”) - một phụ nữ 35 tuổi xinh đẹp tống tiền.
Cảnh sát bắt giữ người phụ nữ này và cáo buộc cô cưỡng đoạt tiền của các nhà sư cấp cao. Nhà chức trách cho biết “Tiểu thư Golf” đã tích trữ khoảng 80.000 bức ảnh, video nhạy cảm của các nhà sư Thái Lan và có thể đã thu được khoảng 385 triệu baht (hơn 325 tỷ đồng) bằng cách đe dọa phát tán chúng.
Video cảnh sát Thái Lan bắt giữ Wilawan Emsawat ("Tiểu thư Golf") liên quan đến bê bối quan hệ tình dục và tống tiền nhiều nhà sư - Nguồn clip: Thai PBS World
Nhằm triệt phá các hành vi sai trái đủ loại, vào tháng 8 năm 2025, cảnh sát Thái Lan đã đột kích 200 ngôi chùa và địa điểm liên quan. Họ cũng bắt giữ 181 người (chủ yếu là các nhà sư) với nhiều cáo buộc, từ lái xe khi say rượu đến nghi vấn dính líu đến tội phạm có tổ chức.
Cảnh sát “xứ sở Chùa Vàng” nói rằng một số người bị bắt là tội phạm đã xin thọ giới để trốn tránh pháp luật. Tuy nhiên, ngay cả sau đợt truy quét quy mô lớn đó, những hành vi đáng ngờ khác vẫn bị phát hiện. Tháng 11 năm ngoái, cảnh sát cũng bắt một nhà sư bị cho là đã giúp một băng nhóm thực hiện việc lừa đảo cho vay.
Hành vi sai trái trong giới tu hành ở Thái Lan không phải là điều mới mẻ. Theo Katewadee Kulabkaew, cựu nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện ISEAS–Yusof Ishak ở Singapore, các nhà sư đã gặp rắc rối từ thời Đức Phật. Tuy vậy, những bê bối gần đây ở Thái Lan vẫn đặc biệt nghiêm trọng, ngay cả so với “thành tích” không mấy tốt đẹp trước đây của nước này.
“Đây (năm 2025) là năm tồi tệ nhất đối với tăng đoàn kể từ khi tôi sinh ra”, Phramaha Napan Thawornbanjob, 49 tuổi, Phó trụ trì kiêm Chủ tịch Viện Quản lý Phật giáo vì Hạnh phúc và Hòa bình (một tổ chức phi Chính phủ) nhận định.
Những vụ việc kể trên không chỉ gây xấu hổ cho Phật tử Thái Lan mà còn mang ý nghĩa chính trị. Các Quốc vương Thái Lan theo Hiến pháp có nghĩa vụ bảo vệ Phật giáo, tôn giáo của hơn 90% dân số quốc gia Đông Nam Á này. Những năm gần đây, nhà vua đã thể hiện sự quan tâm lớn tới các vấn đề Phật giáo (về lý thuyết, Thái Lan là quân chủ lập hiến; trên thực tế, hoàng gia nắm ảnh hưởng và tài sản rất lớn).
Một thay đổi luật năm 2018 đã tăng cường quyền của nhà vua trong việc bổ nhiệm trụ trì và các giáo sĩ khác; ông đã sử dụng quyền này khá nhiều. Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn (Rama X) cũng cho biết mình đang học Pali, ngôn ngữ nghi lễ cổ của Phật giáo và ông từng được chụp ảnh cầu nguyện, thiền định cùng các nhà sư.
Một số người hoài nghi cho rằng đây là nỗ lực có tính toán nhằm cải thiện hình ảnh của nhà vua trước công chúng.
Cha của vua Maha Vajiralongkorn (Rama X) là Bhumibol Adulyadej (Rama IX) qua đời năm 2016 sau 70 năm trị vì, được một bộ phận người Thái Lan tôn kính như một vị Thánh. Gần đây, cung điện được cho là động lực thúc đẩy mạnh mẽ chiến dịch truy quét các nhà sư sai phạm; có thể, Hoàng gia nước này tin rằng việc hành động dứt khoát sẽ tạo hình ảnh tích cực.
Tuy nhiên, làn sóng bê bối ở chùa chiền cũng có nguy cơ khiến người Thái Lan nghĩ rằng những năm gần đây, các vấn đề thiêng liêng đã không được xử lý tốt.
Bài toán khó xóa sạch “nhà sư mafia” để thanh lọc tăng giới
Tháng 10 năm 2025, Hội đồng Tăng đoàn Tối cao - cơ quan quản lý Phật giáo Thái Lan đã ban hành các quy định mới nhằm củng cố niềm tin. Các quy định này bao gồm việc siết chặt báo cáo tài chính và giới hạn lượng tiền mặt mà các ngôi chùa được phép nắm giữ.
Song song đó, nhiều chính trị gia Thái Lan đề xuất tăng hình phạt đối với các nhà sư có hành vi sai trái. Họ thậm chí còn đề xuất coi việc người thường quan hệ tình dục với các nhà sư là một tội hình sự.
Liệu những biện pháp này có mang lại thay đổi thực chất cho khoảng 40.000 ngôi chùa của Thái Lan? Theo Khemthong Tonsakulrungruang (Đại học Chulalongkorn, Bangkok), các quy định hiện hành về báo cáo thu nhập không được thực thi nhất quán. Các nhà sư trẻ thấy rất nguy hiểm khi tố cáo sai phạm của bề trên: “Tôi phải thực sự chắc chắn”, Phra Apichet, một nhà sư 35 tuổi nói. Ngay cả bây giờ, một số tăng lữ cấp cao vẫn có xu hướng đổ lỗi cho một vài “con sâu làm rầu nồi canh”, thay vì thừa nhận những khiếm khuyết mang tính tổ chức cho phép các “nhà sư mafia” hoành hành.
Một cuộc thanh lọc thật sự triệt để cũng có thể cũng có nguy cơ làm mất lòng một số nhân vật quyền lực ở Thái Lan. Duncan McCargo (Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore) cho biết, những “đại gia” mê tín, muốn tích thêm nghiệp lành, đôi khi “mua chuộc được một vị sư nổi tiếng”.
Ngược lại, các nhà sư đóng vai trò cố vấn tinh thần cho người có quyền lực lại được các công chức săn đón để tìm mối quan hệ giúp thăng tiến. Nhận được sự hậu thuẫn của một nhà sư cấp cao có thể “thay đổi cuộc đời bạn”, theo Prakirati Satasut, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện Harvard–Yenching (Mỹ). Vì thế, việc làm trong sạch hoàn toàn tăng đoàn có nguy cơ phơi bày sai phạm của giới tinh hoa tại gia ở Bangkok. Và Thái Lan chưa bao giờ làm tốt điều đó.
Theo The Economist
