Phát hiện gây chấn động lịch sử: Đào núi, lấp thung lũng xây 'cao tốc' từ hơn 2.000 năm trước

Các nhà khảo cổ Trung Quốc vừa phát hiện và khai quật một đoạn xa lộ hoàng gia cổ đại có niên đại hơn 2.200 năm, với mức độ bảo tồn gần như nguyên vẹn, khiến giới nghiên cứu đặc biệt kinh ngạc.

Phát hiện này đang làm thay đổi những nhận thức trước đây về quy mô và trình độ của hạ tầng giao thông thời cổ đại. Theo báo cáo mới đây của South China Morning Post (SCMP), đoạn đường dài khoảng 13km thuộc mạng lưới giao thông thời nhà Tần, nằm tại tỉnh Thiểm Tây, là một phần của tuyến đường từng kéo dài gần 900km khắp miền Bắc Trung Quốc.

Các cuộc khai quật cho thấy đây không phải là một con đường đất đơn giản. Giới khảo cổ đã xác định được hệ thống hào đào thẳng tắp, các nền đường được đầm nén chặt, kết cấu mặt đường nhiều lớp, cùng khối lượng đất đá đắp rất lớn để san phẳng thung lũng và duy trì tuyến đường theo một trục thẳng. Con đường có bề rộng trung bình khoảng 40 mét và ở một số đoạn mở rộng lên gần 60 mét – kích thước tương đương với nhiều tuyến cao tốc nhiều làn hiện đại.

 Đoạn đường dài khoảng 13km thuộc mạng lưới giao thông thời nhà Tần

Con đường được cho là xây dựng vào cuối thời nhà Tần, ngay trước khi đế chế sụp đổ vào năm 207 trước Công nguyên. Các ghi chép lịch sử cho thấy tuyến đường này nối từ Hàm Dương – kinh đô của nhà Tần, gần thành phố Tây An ngày nay – đến Cửu Nguyên, khu vực gần thành phố Bao Đầu thuộc Nội Mông hiện đại.

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện tàn tích của một trạm dịch gần đó, từng được sử dụng trong cả thời Tần và thời Hán. Những hố chứa và nền móng công trình cho thấy con đường này không chỉ phục vụ mục đích quân sự. Nó còn đóng vai trò như một trục hành chính – thương mại, chuyên chở lương thực thuế, công văn triều đình, thương nhân và thông tin giữa trung tâm đế quốc với các vùng lãnh thổ mới...

Thành tựu khai quật này có đóng góp lớn từ công nghệ hiện đại. Hình ảnh vệ tinh và các kỹ thuật viễn thám ban đầu đã phát hiện những dấu vết tuyến tính mờ nhạt trên bề mặt địa hình, sau đó được xác nhận bằng khảo sát thực địa và khai quật. Những cuộc khảo sát từ thập niên 1970 từng ghi nhận các mảnh rời rạc của tuyến đường, nhưng nghiên cứu mới cho thấy tính liên tục và quy mô đồ sộ của toàn bộ công trình.

Những so sánh với cao tốc hiện đại là điều khó tránh khỏi. Các kỹ sư thời Tần đã khoét núi, lấp khe sâu để giữ cho tuyến đường đi thẳng, ưu tiên tốc độ và khả năng kiểm soát chiến lược hơn là sự xáo trộn đối với địa hình tự nhiên. Dù không có nhựa đường hay biển báo, nhưng quy mô mặt cắt và mục đích sử dụng của con đường này mang dáng dấp rất quen thuộc với các tuyến cao tốc ngày nay.

Khi các nhà khoa học tiếp tục phân tích mẫu đất, dấu vết mài mòn và các di tích liên quan, tuyến đường cổ này đang trở thành “phòng thí nghiệm sống” để hiểu rõ hơn cách các nhà nước cổ đại mở rộng và duy trì quyền lực trên những không gian rộng lớn.