Ông Trump lập Hội đồng Hòa bình, muốn thành viên góp từ 1 tỷ USD trở lên
(Thị trường tài chính) - Theo định nghĩa trong Hiến chương, Hội đồng Hòa bình là một “tổ chức quốc tế nhằm thúc đẩy ổn định, khôi phục quản trị tin cậy và thượng tôn pháp luật, đồng thời bảo đảm hòa bình bền vững tại những khu vực bị ảnh hưởng hoặc có nguy cơ rơi vào xung đột”. Hội đồng sẽ được thành lập khi ít nhất ba quốc gia phê chuẩn Hiến chương.
Theo bản dự thảo điều lệ, Tổng thống Mỹ Donald Trump được chỉ định giữ chức Chủ tịch đầu tiên của Hội đồng Hòa bình, cơ chế đa quốc gia mới do Washington đề xuất. Chủ tịch sẽ nắm quyền quyết định quốc gia nào đủ điều kiện được mời tham gia.
Cơ chế biểu quyết dự kiến dựa trên nguyên tắc đa số, mỗi nước thành viên nắm một phiếu. Tuy nhiên mọi nghị quyết chỉ có hiệu lực sau khi Chủ tịch phê chuẩn.
Dự thảo cũng nêu rõ nhiệm kỳ của mỗi thành viên kéo dài tối đa 3 năm kể từ khi Hiến chương có hiệu lực và có thể gia hạn nếu được Chủ tịch chấp thuận. Riêng các quốc gia đóng góp trên 1 tỷ USD cho Hội đồng trong năm đầu tiên sẽ không chịu giới hạn nhiệm kỳ ba năm.
Theo định nghĩa trong Hiến chương, Hội đồng Hòa bình là một “tổ chức quốc tế nhằm thúc đẩy ổn định, khôi phục quản trị tin cậy và thượng tôn pháp luật, đồng thời bảo đảm hòa bình bền vững tại những khu vực bị ảnh hưởng hoặc có nguy cơ rơi vào xung đột”. Hội đồng sẽ được thành lập khi ít nhất ba quốc gia phê chuẩn Hiến chương.
Hội đồng Hòa bình dự kiến họp thường niên để thông qua quyết sách và có thể triệu tập các cuộc họp bổ sung tùy quyết định của Chủ tịch. Mọi chương trình nghị sự đều cần Chủ tịch phê duyệt. Ngoài ra, một loạt cuộc họp định kỳ không biểu quyết giữa Hội đồng và Ban điều hành sẽ được tổ chức ít nhất mỗi quý.
Chủ tịch cũng có thẩm quyền bãi nhiệm thành viên, nhưng quyết định này có thể bị đảo ngược nếu hai phần ba số quốc gia thành viên phản đối. Dự thảo yêu cầu Chủ tịch “luôn chỉ định người kế nhiệm” cho vị trí đứng đầu tổ chức.
Nhà Trắng hiện chưa đưa ra phản hồi về các thông tin nêu trên.
Theo các nguồn tin ngoại giao, ông Trump đã mời một số lãnh đạo thế giới, gồm Tổng thống Argentina Javier Milei và Thủ tướng Canada Mark Carney, tham gia một Hội đồng Hòa bình vì Gaza, dự kiến hoạt động như một cấu phần trong Hội đồng Hòa bình mới. Một số nước châu Âu cũng đã nhận lời mời.
Giới chức ngoại giao cho rằng sáng kiến này được Mỹ thúc đẩy trước hết để giải quyết xung đột Gaza, sau đó có thể mở rộng sang các điểm nóng khác.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn Reuters hồi tháng 1, ông Trump cho biết: “Theo tôi, mọi việc sẽ bắt đầu từ Gaza rồi tiến tới xử lý các xung đột khác khi chúng phát sinh”. Khi được hỏi về mục tiêu dài hạn, ông mô tả đây là công cụ can thiệp vào các tình huống “khi các quốc gia lao vào chiến tranh”.
Liên quan tới kế hoạch, ngày 16/1 Nhà Trắng công bố một cấu trúc riêng mang tên Ủy ban Điều hành Gaza, tập hợp các nhân vật có ảnh hưởng như Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, đại diện Liên hợp quốc Sigrid Kaag, Bộ trưởng Hợp tác quốc tế UAE Reem Al Hashimy và doanh nhân Yakir Gabay mang hai quốc tịch Israel và Síp. Danh sách còn có Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner và cựu Thủ tướng Anh Tony Blair.
Ủy ban Điều hành Gaza được mô tả là cơ quan vận hành trực tiếp trong khi Hội đồng Hòa bình đóng vai trò định hướng và mang tính biểu tượng.
Tuy nhiên, kế hoạch nhanh chóng gặp phản ứng từ Israel. Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu ngày 17/1 khẳng định thành phần Ủy ban Điều hành Gaza “không được bàn bạc hay phối hợp với Israel” và “đi ngược lại chính sách của Israel”. Ông Netanyahu đã yêu cầu Ngoại trưởng Israel trao đổi thẳng với phía Mỹ về vấn đề này.
