NATO rạn nứt chưa từng có: Mỹ sẽ rời liên minh vì Greenland?
(Thị trường tài chính) - Cựu Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cảnh báo rằng chưa thể chắc chắn Mỹ sẽ tiếp tục gắn bó với NATO, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và các đồng minh leo thang quanh vấn đề Greenland.
Trong cuộc phỏng vấn với tuần báo Đức Der Spiegel, ông Stoltenberg nhấn mạnh các quốc gia châu Âu cần nghiêm túc xem xét những tín hiệu đến từ Mỹ, bao gồm cả tuyên bố và tham vọng liên quan đến Greenland. Ông hoan nghênh lập trường thống nhất của châu Âu, dẫn chứng nhiều nước Bắc Âu, Đức và các quốc gia khác công khai ủng hộ Copenhagen, khẳng định Greenland thuộc Đan Mạch.
“Chúng ta cần đối thoại với Mỹ, nhưng đồng thời phải lên tiếng khi bất đồng… Tôn trọng chủ quyền của các quốc gia đồng minh là nguyên tắc nền tảng của NATO”, ông nói.
Những tuyên bố trên xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục bày tỏ tham vọng kiểm soát Greenland và gợi ý khả năng Mỹ rời NATO nếu liên minh phản đối kế hoạch này. Ông Trump lập luận rằng chỉ Mỹ mới có đủ năng lực bảo vệ Greenland trước nguy cơ bị các cường quốc khác giành ảnh hưởng, đồng thời cảnh báo áp dụng thuế mới đối với các đối tác thương mại không ủng hộ lập trường của Washington.
Sau chuyến thăm Washington tuần trước, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen thừa nhận giữa hai bên tồn tại “bất đồng mang tính nền tảng” về vấn đề Greenland, dù ông kỳ vọng nhóm công tác song phương mới được thành lập có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng.
Theo báo Financial Times, Pháp đã gửi cảnh báo cứng rắn tới Washington rằng mọi nỗ lực của Mỹ nhằm áp đặt quyền kiểm soát Greenland đều vượt “lằn ranh đỏ” và có thể khiến quan hệ kinh tế giữa Mỹ và Liên minh châu Âu đứng trước rủi ro nghiêm trọng. Báo Berliner Zeitung (Đức) thậm chí nhận định kịch bản Pháp rời NATO hoàn toàn có thể xảy ra nếu tình hình tiếp tục leo thang.
Đề xuất này xuất phát từ Phó chủ tịch Quốc hội Pháp, bà Clemence Goethe. Trong cuộc phỏng vấn với Berliner Zeitung, bà cho rằng việc duy trì tư cách thành viên một liên minh do một cường quốc dẫn dắt, nhưng cường quốc đó lại phớt lờ luật pháp quốc tế, là điều khó có thể chấp nhận đối với Paris.
Bà cảnh báo tiếp tục ở lại NATO sẽ khiến Pháp phải đối mặt với nguy cơ bị lôi kéo vào các xung đột trái với lợi ích quốc gia. Nhiều năm qua, bà Goethe liên tục kêu gọi xem xét vai trò của Pháp trong NATO, thậm chí đề xuất giải thể liên minh.
Tờ Le Journal du Dimanche cũng nhắc lại rằng Tổng thống Emmanuel Macron từng bày tỏ hoài nghi về định hướng tương lai của NATO, đặc biệt trong bối cảnh những bất đồng nội bộ ngày càng lộ rõ.
Trong khi đó, để chuẩn bị cho cuộc tập trận Arctic Endurance của NATO diễn ra vào tuần tới, Đan Mạch đã điều động các đơn vị quân đội quy mô nhỏ đến Greenland phối hợp cùng lực lượng từ Pháp, Đức, Thụy Điển, Na Uy và Anh. Copenhagen tiếp tục tái khẳng định Greenland không phải là tài sản có thể mua bán, và tương lai của hòn đảo phải do người dân địa phương tự quyết định.
