Mỹ có thể phải chi tới 700 triệu USD để mua Greenland
(Thị trường tài chính) - Mỹ có thể phải trả tới 700 triệu USD để hiện thực hóa mục tiêu mua lại Greenland của Tổng thống Donald Trump, theo các nguồn tin ước tính chi phí.
Con số trên được xây dựng bởi các học giả và cựu quan chức Mỹ trong quá trình lập kế hoạch cho tham vọng thâu tóm hòn đảo rộng khoảng 800.000 dặm vuông nhằm tạo “vành đai an ninh” tại Bắc Cực trước các đối thủ hàng đầu của Washington. Mức giá này tương đương hơn nửa ngân sách thường niên của Lầu Năm Góc, phản ánh mức độ ưu tiên chiến lược của Trump, dù ý tưởng này đang gây lo ngại khắp châu Âu và tại Quốc hội.
Greenland, vùng lãnh thổ tự trị trong Vương quốc Đan Mạch, đã nhiều lần khẳng định không bán đảo. Cả Copenhagen và Nuuk đều bác bỏ tuyên bố của Trump rằng Mỹ sẽ “mua Greenland bằng cách này hay cách khác”.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio đã được giao nhiệm vụ đề xuất phương án mua lại Greenland trong vài tuần tới, coi đây là “ưu tiên cấp cao” của Tổng thống.
Ngày 14/1, Rubio và Phó tổng thống JD Vance dự kiến gặp các quan chức Đan Mạch và Greenland tại Washington, những người đang yêu cầu làm rõ mục tiêu thực sự của Mỹ. Cuộc gặp diễn ra sau vòng thảo luận kỹ thuật với Hội đồng An ninh Quốc gia tuần trước.
“Chúng tôi muốn thỏa thuận, nhưng bằng cách này hay cách khác nước Mỹ sẽ có Greenland”, ông Trump nói ngày Chủ nhật.
“Chúng tôi không muốn trở thành một phần của Mỹ”
Thông điệp từ Greenland trong các ngày trước cuộc gặp là nhất quán.
“Greenland không muốn bị sở hữu, bị quản lý hay trở thành một phần của Mỹ”, Bộ trưởng Ngoại giao Vivian Motzfeldt nhấn mạnh khi tới Washington ngày 10/01
Naaja Nathanielsen, Bộ trưởng Kinh doanh và Tài nguyên khoáng sản Greenland, cho biết thông điệp từ phía Mỹ đang gây lo lắng sâu sắc: “Tình hình này chi phối mọi cuộc trò chuyện trong các gia đình. Áp lực rất lớn và người dân cảm nhận rõ điều đó”. Dù vậy bà khẳng định: “Chúng tôi không có bất kỳ ý định nào trở thành người Mỹ.”
Mỹ có thể mở rộng hiện diện quân sự mà không cần mua đảo
Theo một quan chức Mỹ, Washington hiện đã có quyền tăng quân và mở rộng năng lực an ninh tại Greenland trong khuôn khổ thỏa thuận song phương hiện hành. “Tại sao phải chiếm cả con bò nếu họ sẵn sàng bán sữa với giá phải chăng?” quan chức này nói.
Dù một số quan chức thân cận với Trump bóng gió về khả năng dùng vũ lực để kiểm soát hòn đảo 57.000 cư dân, đa số cho rằng kịch bản mua lại hoặc thiết lập một dạng quan hệ liên kết mới là thực tế hơn.
Một lựa chọn được thảo luận là thỏa thuận liên kết tự do (compact of free association), theo đó, Mỹ hỗ trợ tài chính đổi lại quyền hiện diện quân sự, tương tự đang áp dụng với quần đảo Marshall, Micronesia và Palau. Mô hình này có thể phù hợp chiến lược mở rộng ảnh hưởng của Mỹ tại Tây Bán cầu, đồng thời rẻ hơn nhiều so với cái giá 500-700 tỷ USD ước tính cho việc mua đứt.
Nhà Trắng quyết tâm theo đuổi Greenland
Năm 1916, Mỹ từng mua một số đảo tại Caribe từ Đan Mạch và đổi lại chấp thuận việc Copenhagen duy trì quyền lợi chính trị - kinh tế ở Greenland.
Ông Trump cho rằng sở hữu Greenland sẽ giúp Mỹ có quyền kiểm soát rộng hơn thay vì “chỉ thuê đất”, tương tự cách Washington quản lý Guam, Puerto Rico hay American Samoa. Việc này, theo các cố vấn, là nền tảng để duy trì ưu thế chiến lược tại Bắc Cực dài hạn.
Các cố vấn cho biết ông Trump lo ngại nếu Greenland độc lập, đường bờ biển dài 27 000 dặm có thể rơi vào tầm ảnh hưởng của Nga hoặc Trung Quốc. Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy 85% dân Greenland phản đối việc gia nhập Mỹ.
Từ ý tưởng bên lề đến ưu tiên đối ngoại hàng đầu
Trong nhiệm kỳ đầu, đề xuất mua Greenland từng bị xem là “trò đùa địa chính trị”. Nhưng bước sang nhiệm kỳ thứ hai, tham vọng của Trump đang được xem xét nghiêm túc cả trong nội bộ Washington lẫn giữa các đồng minh châu Âu.
Ngay sau khi nhậm chức hồi tháng 01/2025, Trump bắt đầu đưa ra các tín hiệu công khai về việc Mỹ cần Greenland cho an ninh Bắc Cực. Tháng 12/2025, ông bổ nhiệm Thống đốc Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên tới Greenland, động thái càng khiến Đan Mạch và Greenland lo ngại.
Hiện cả châu Âu và Mỹ đều tin rằng Trump sẽ tìm cách tiến thêm bước mới trong nỗ lực tiếp cận Greenland. Câu hỏi còn lại là bằng cách nào, gây sức ép kinh tế, đàm phán, hay dùng biện pháp quân sự, và chi phí sẽ là bao nhiêu.
Rủi ro rạn nứt NATO và phản ứng từ Quốc hội
Giới chuyên gia cảnh báo việc đưa quân chiếm Greenland sẽ gây hỗn loạn trong NATO. “Nó có thể châm ngòi căng thẳng chưa từng có và làm lung lay chính liên minh này”, Ian Lesser, chuyên gia tại German Marshall Fund, nhận định. Ông cho rằng khả năng sử dụng vũ lực “rất nhỏ và không cần thiết”.
Tại Quốc hội Mỹ, cả hai đảng đều thể hiện sự phản đối. Ngày 9/1, hai thượng nghị sĩ lưỡng đảng trình dự luật cấm Bộ Quốc phòng dùng ngân sách để giành quyền kiểm soát lãnh thổ của một quốc gia thành viên NATO nếu không có sự đồng thuận của nước đó hoặc Hội đồng Bắc Đại Tây Dương.
Greenland hiện có sự hiện diện hạn chế của lực lượng Mỹ tại căn cứ không gian Pituffik, nơi vận hành hệ thống radar cảnh báo sớm các vụ tấn công tiềm tàng từ Nga. Mỹ và Đan Mạch thường xuyên chia sẻ thông tin tình báo về khu vực Bắc Cực.
Greenland từ lâu đã sẵn sàng thảo luận về việc mở rộng hiện diện quân sự của Mỹ và khai thác tài nguyên chiến lược, bao gồm đất hiếm. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen từng nói Mỹ “có thể hiện diện nhiều hơn”. Nhưng bà cũng cảnh báo việc Mỹ dùng vũ lực sẽ đe dọa sự tồn tại của NATO.
Tuần trước, các đồng minh châu Âu ra tuyên bố chung khẳng định sẽ “không ngừng bảo vệ quyền tự quyết và toàn vẹn lãnh thổ của Greenland”.
“Greenland thuộc về người Greenland,” tuyên bố nêu rõ.
Theo NBC
