Lệnh trừng phạt Nga lan sang Mỹ, hàng trăm doanh nghiệp có thể ‘bị xóa sổ’ trong chớp mắt

Vào một buổi chiều gần đây tại bang New Jersey, hàng chục chủ trạm xăng nhượng quyền đã tập trung trong một phòng hội nghị khách sạn Holiday Inn để trao đổi về những diễn biến địa chính trị vốn tưởng chừng xa rời hoạt động kinh doanh hằng ngày của họ.

Vài tuần trước đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố các lệnh trừng phạt nhằm vào 2 tập đoàn dầu mỏ lớn của Nga, trong nỗ lực mới nhất nhằm siết chặt xuất khẩu dầu thô của Moscow và cắt nguồn thu phục vụ cuộc chiến kéo dài gần 4  năm tại Ukraine.

Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt nhắm vào một trong những công ty đó - Lukoil PJSC - không chỉ tác động tới Nga hay các tài sản quốc tế của tập đoàn này như mỏ dầu tại Iraq và nhà máy lọc dầu ở Bulgaria. Chúng còn kéo theo hệ lụy đối với doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ, khi hàng trăm trạm xăng mang thương hiệu Lukoil rơi vào vòng xoáy bất ổn.

Một cuộc họp của các chủ sở hữu nhượng quyền trạm xăng Lukoil tại khách sạn Holiday Inn Clark ở New Jersey, Mỹ. Ảnh: Olga Ginzburg

Dù Nhà Trắng tạm thời miễn trừ các trạm xăng khỏi phạm vi trừng phạt, nhiều ngân hàng và công ty thẻ thanh toán đã phản ứng thận trọng, thậm chí buộc một số trạm chỉ chấp nhận tiền mặt. Các chủ trạm lo ngại khả năng duy trì hoạt động dưới một thương hiệu đã bị “vấy bẩn”, trong bối cảnh Lukoil phải gấp rút tìm cách thoái vốn trước hạn chót tháng 4 năm sau.

Sự bất an của các chủ trạm thể hiện rõ tại cuộc họp ở Newark tháng trước. Nhiều người lo ngại về nguy cơ mất trắng sự nghiệp, trong khi số khác chỉ trích Chính phủ Mỹ đã bỏ mặc họ. 

“Gần 200 doanh nghiệp nhỏ độc lập, đều là công dân Mỹ, đang đứng trước nguy cơ bị xóa sổ chỉ trong thời gian rất ngắn”, ông Eric Blomgren, Giám đốc điều hành Hiệp hội Trạm xăng, Cửa hàng tiện lợi và Ô tô bang New Jersey, cho biết.

Giới quan sát nhân định, nguồn cơn của tình thế trớ trêu này bắt nguồn từ hơn 2 thập kỷ trước, khi quan hệ Mỹ – Nga vẫn còn thuận lợi.

Hành trình vào thị trường Mỹ

Lukoil đặt chân vào Mỹ năm 2000 khi mua lại Getty Petroleum Marketing – thương vụ thâu tóm một công ty niêm yết tại Mỹ đầu tiên của một tập đoàn Nga. Bốn năm sau, hãng tiếp tục mua và đổi thương hiệu một loạt trạm Mobil từ ConocoPhillips tại New Jersey, New York và Pennsylvania.

Một trạm xăng Lukoil ở Rahway, New Jersey. Ảnh: Yahoo 

Có thời điểm, Lukoil sở hữu hơn 1.000 trạm xăng tại Mỹ, trước khi thu hẹp còn chưa tới 200 trạm như hiện nay. Các chủ trạm thường ký hợp đồng nhượng quyền 3 năm với Lukoil North America, trả tiền thuê mặt bằng và thuế bất động sản hằng tháng, đổi lại được cung cấp nhiên liệu và hỗ trợ tài chính ngắn hạn.

Thương hiệu Lukoil trở thành gánh nặng kể từ xung đột Nga - Ukraine năm 2022. Ngay sau đó, các trạm Lukoil ở New Jersey đối mặt với làn sóng tẩy chay được chính quyền bang hậu thuẫn, trong khi một số thẻ thanh toán của khách hàng doanh nghiệp ngừng hoạt động.

Doanh số kể từ đó liên tục biến động, theo ông Gagan Kehal, quản lý một trạm xăng ở hạt Morris do gia đình sở hữu. Ông tiết lộ nhân viên thường xuyên bị khách hàng chất vấn về mối liên hệ với Nga, và gần đây một số khách quen đã ngừng ghé trạm.

Tình hình càng xấu đi sau đợt trừng phạt mới nhất. Công ty cung cấp dịch vụ tài chính BCB Bancorp đã cắt quan hệ với Lukoil, khiến các chủ trạm không thể nhận được doanh thu từ thanh toán thẻ. Lukoil hiện phải dựa vào 2 ngân hàng khu vực nhỏ để xử lý giao dịch, đồng thời chuyển sang nhà phân phối nhiên liệu khác tại New Jersey sau khi chấm dứt hợp tác với Phillips 66.

Trong những tuần gần đây, đại diện Lukoil North America đã tới các trạm để yêu cầu thanh toán những khoản vay nhiên liệu tồn đọng. Nhiều nhân viên cho hay, dòng tiền điện tử từ Lukoil bị gián đoạn, buộc công ty phải thanh toán bằng séc thay vì chuyển khoản.

Việc thương hiệu Lukoil có tiếp tục tồn tại tại Mỹ hay không vẫn là dấu hỏi. Tập đoàn Nga cũng đang tìm cách thoái vốn khỏi nhiều tài sản quốc tế, nhưng quy mô và yếu tố chính trị khiến bất kỳ thương vụ nào cũng có thể kéo dài nhiều tháng, theo luật sư Doug Jacobson.

Trong lúc chờ đợi, các chủ trạm Lukoil duy trì liên lạc qua nhóm WhatsApp, hy vọng sớm có người mua lại chuỗi trạm để họ có thể đổi thương hiệu và tiếp tục kinh doanh. Với một số người, viễn cảnh tự mua lại trạm xăng của mình là mong muốn lớn nhất.

“Có chủ mới đồng nghĩa tôi có thể tự quyết định tương lai của mình”, ông Roger Verma, chủ sở hữu năm trạm Lukoil, nói. “Chúng tôi đã dồn cả đời tích cóp vào những doanh nghiệp này”.

Theo Yahoo Finance