Hơn 1.000 ca nhiễm khuẩn, 216 người tử vong vì một loại thịt nguội phổ biến
(Thị trường tài chính) - Nam Phi đã trải qua một trong những cuộc khủng hoảng an toàn thực phẩm nghiêm trọng nhất lịch sử hiện đại, khi thịt nguội nhiễm khuẩn từ một nhà máy chế biến gây ra đợt bùng phát listeriosis trong giai đoạn 2017–2018.
Cuộc điều tra y tế công cộng lớn nhất thập kỷ tại Nam Phi bắt đầu từ một loạt bệnh án bất thường vào giữa 2017. Các bác sĩ tại hai bệnh viện Chris Hani và Steve Biko nhận thấy số trẻ sơ sinh nhiễm khuẩn listeria tăng đột biến so với mức trung bình chỉ 60-80 ca mỗi năm.
Đến khi hoàn tất thống kê, cả nước ghi nhận 1.060 ca listeriosis được xác nhận trong giai đoạn 2017-2018, làm khoảng 216 người tử vong, trở thành đợt bùng phát listeriosis chết chóc nhất từng được ghi nhận trên thế giới.
Truy vết từ thịt nguội
Điều tra dịch tễ từ các bệnh nhân sớm cho thấy "mẫu số chung" nhiều khả năng là thịt nguội chế biến sẵn, đặc biệt là dòng sản phẩm polony. Nhưng bước ngoặt điều tra chỉ xuất hiện khi 9 bé 5 tuổi ở Soweto nhập viện vào tháng 1/2018. Kết quả xét nghiệm từ polony được phục vụ tại trường mầm non của nhóm trẻ cho ra cùng chủng listeria gây bệnh trên diện rộng.
Ngày 04/03/2018, Bộ trưởng Y tế Aaron Motsoaledi tuyên bố vi khuẩn Listeria monocytogenes chủng ST6, tác nhân gây dịch, được tìm thấy trong dây chuyền sản xuất thịt nguội của Enterprise Foods tại Polokwane, một công ty con của Tiger Brands. Các cuộc kiểm nghiệm tiếp theo phát hiện listeria tại nhà máy Enterprise ở Germiston và cơ sở chế biến thuộc Rainbow Chicken, song chưa xác định rõ chủng gây bệnh.
Đến năm 2024, Dịch vụ xét nghiệm Y tế Quốc gia Nam Phi xác nhận chủng ST6 chỉ tồn tại trong nhà máy Enterprise ở Polokwane, củng cố kết luận về nguồn gốc duy nhất của đại dịch.
Số ca bệnh ghi nhận bắt đầu tăng từ giữa 2017 và đạt đỉnh vào tháng 12 cùng năm với 32 ca mỗi tuần. Gauteng là địa phương chịu ảnh hưởng nặng nhất, chiếm 58% tổng số ca, tiếp theo là Western Cape với khoảng 13%.
Khủng hoảng niềm tin và hệ quả kinh tế
Ngay sau khi nguồn lây được xác định, cổ phiếu Tiger Brands trên Sở giao dịch Johannesburg lao dốc 7%, tương đương khoảng USD 438,69 triệu USD vốn hóa. Tuy vậy, trong buổi họp báo, CEO Tiger Brands Lawrence MacDougall phủ nhận trách nhiệm và từ chối xin lỗi, lập luận rằng “không có liên hệ trực tiếp giữa tử vong và sản phẩm của chúng tôi”.
Chính phủ Nam Phi lập tức yêu cầu thu hồi toàn bộ sản phẩm từ các cơ sở Enterprise Food, Rainbow Chicken và RCL Foods. Truyền thông địa phương sau đó đưa tin Tiger Brands đã phát hiện listeria trong một số sản phẩm gần 3 tuần trước thời điểm chính phủ ban lệnh thu hồi.
Hàng loạt nước châu Phi, gồm Botswana, Namibia, Mozambique, Mauritius, Malawi và Zambia, đã cấm nhập khẩu thịt chế biến từ Nam Phi trong vòng 24 giờ sau công bố. Kenya đưa ra lệnh cấm tương tự ngay hôm sau.
Người tiêu dùng đòi công lý
Tháng 12/2018, Tòa án Tối cao South Gauteng cho phép khởi động quá trình kiện tập thể đối với Tiger Brands, với khoảng 1.000 nguyên đơn tiềm năng. Mỗi người có thể yêu cầu bồi thường từ 100.000 - 2.000.000 rand (tương đương 6.072 - 121.435 USD) tùy thiệt hại.
Đến nay, vụ việc vẫn được xem là lời cảnh báo sâu sắc về nguy cơ dịch bệnh từ thực phẩm công nghiệp và tầm quan trọng của giám sát an toàn thực phẩm tại các nền kinh tế mới nổi.
Theo Wiki
