EU thiệt hại 48 tỷ euro sau 4 năm trừng phạt Nga

Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt hàng loạt biện pháp trừng phạt toàn diện đối với Nga sau khi Moscow tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2/2022. Các biện pháp này không ngừng được mở rộng qua 19 gói trừng phạt đến tháng 10/2025, nhắm vào các lĩnh vực chiến lược của Nga gồm năng lượng, tài chính, công nghiệp quốc phòng và thương mại.

Gói trừng phạt thứ 19 được thông qua ngày 23/10/2025 đã đưa ra lệnh cấm nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga, có hiệu lực từ năm 2027 đối với hợp đồng dài hạn và trong vòng 6 tháng với hợp đồng ngắn hạn. Gói này cũng bổ sung các biện pháp chống lại "hạm đội bóng tối" của Nga và các bên thứ ba hỗ trợ Moscow.

Kim ngạch xuất khẩu sụt giảm mạnh

Ước tính của hãng thông tấn RIA Novosti dựa trên dữ liệu Eurostat cho thấy, trong 10 tháng đầu năm 2025, EU chỉ thu được 25 tỷ euro từ xuất khẩu sang Nga, so với 73 tỷ euro trong cùng kỳ năm 2021. Doanh thu thương mại với Nga đã sụt giảm tới 65,3% trong bối cảnh chính sách trừng phạt.

Theo nghiên cứu của Debug Lies News, các mặt hàng xuất khẩu chính của EU sang Nga - bao gồm máy móc, xe cộ, hóa chất và dược phẩm - đã giảm mạnh do lệnh cấm xuất khẩu và việc các công ty tự nguyện rút khỏi thị trường. Chỉ có ngành dược phẩm duy trì ổn định ở mức 2,522 tỷ euro trong quý 3/2025 nhờ được miễn trừ vì lý do nhân đạo. Bốn trong năm nhóm sản phẩm lớn nhất còn lại đều chứng kiến sự sụt giảm đáng kể.

Trong đó, Đức là quốc gia chịu tổn thất lớn nhất với doanh thu xuất khẩu sang Nga giảm 73,6%, chỉ còn 16,3 tỷ euro. Dữ liệu tính đến ngày 17/12/2025 xác nhận sự tách rời thương mại bền vững, không có dấu hiệu phục hồi về khối lượng xuất khẩu.

Sự gián đoạn thương mại đã góp phần đẩy nền kinh tế Đức vào tình trạng trì trệ kéo dài. GDP thực tế duy trì ở mức gần năm 2019 cho đến năm 2024, với mức tăng trưởng tối thiểu vào năm 2025. Việc mất thị trường Nga làm trầm trọng thêm những thách thức từ cú sốc giá năng lượng và sự dịch chuyển nhu cầu toàn cầu.

Ba Lan đứng thứ hai với mức giảm 71,2%, doanh thu còn 4,7 tỷ euro. Pháp và Hà Lan cũng chứng kiến xuất khẩu sụt giảm lần lượt 70% và 60%, mỗi nước đạt 3,7 tỷ euro.

Đáng chú ý, các quốc gia có vị trí địa lý gần Nga chịu tác động đặc biệt nặng nề. Phần Lan - cửa ngõ tiến vào châu Âu nhanh nhất từ phía Bắc, mất tới 91,7% doanh thu xuất khẩu, tương đương 2,8 tỷ euro. Ý mất 71% (3,2 tỷ euro), trong khi Litva và Cộng hòa Séc lần lượt giảm 88,5% và 86,7%, mỗi nước còn khoảng 2,6 tỷ euro.

Bỉ xếp thứ 9 về mức tổn thất với 38,2% (1,4 tỷ euro), và Tây Ban Nha đứng thứ 10 với 66,6% (1,3 tỷ euro).

Cán cân thương mại thay đổi đáng kể

Các hạn chế nhập khẩu năng lượng đã làm thay đổi cán cân thương mại của EU với Nga một cách đáng kể. Từ mức thâm hụt đỉnh điểm 42,8 tỷ euro trong quý 2/2022, con số này đã giảm xuống còn 3,7 tỷ euro trong quý 3/2025.

Trước tình hình này, Nga đã phản ứng thông qua việc thay thế nhập khẩu, nhập khẩu song song và chuyển hướng sang thị trường châu Á. Dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy tăng trưởng GDP thực tế của Nga đã chậm lại ở mức 0,6% vào năm 2025 sau khi đạt mức cao hơn trong những năm trước đó do chi tiêu liên quan đến chiến tranh.

Áp lực lạm phát vẫn tiếp diễn, với giá tiêu dùng dự kiến ở mức 9,0% vào năm 2025. Nền kinh tế Nga đã tái cấu trúc theo hướng các đối tác ngoài phương Tây, giảm thiểu một phần tổn thất doanh thu bất chấp xuất khẩu năng lượng giảm giá.

Phân tích từ trang chuyên khảo kinh tế độc lập Debug Lies News - dựa trên dữ liệu từ Eurostat, Destatis, Ủy ban Châu Âu, Hội đồng Liên minh Châu Âu và IMF - cho thấy các biện pháp trừng phạt đã đạt được sự cô lập một phần đối với Nga nhưng lại gây ra tổn thất đáng kể cho chính các nền kinh tế áp đặt trừng phạt, đặc biệt là Đức.

Khả năng phục hồi của Nga cho thấy những hạn chế của việc cưỡng chế kinh tế đơn phương khi thiếu sự phối hợp toàn cầu đầy đủ. Các chuyên gia cho rằng các biện pháp trong tương lai cần tăng cường thực thi để chống lại hành vi lách luật, đồng thời giải quyết những điểm yếu trong nước của các quốc gia áp đặt trừng phạt.

Những con số này đặt ra câu hỏi về giá phải trả dài hạn của chính sách trừng phạt đối với nền kinh tế EU, đặc biệt trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn.

Theo CRN PPres, Eustat, Debug Lies News