Đối thủ số 1 ở Đông Nam Á vượt mục tiêu xuất khẩu gạo hơn 7,9 triệu tấn, Việt Nam liệu có bị vượt mặt?
(Thị trường tài chính) - Tổng Cục trưởng Cục Ngoại thương (DFT) thuộc Bộ Thương mại Thái Lan, bà Arada Fueangthong cho rằng cạnh tranh trong năm 2026 sẽ rất gay gắt.
Thái Lan vượt mục tiêu xuất khẩu gạo năm 2025
Bà Arada Fueangthong - Tổng Cục trưởng Cục Ngoại thương (DFT) thuộc Bộ Thương mại Thái Lan cho biết nước này đã xuất khẩu 7,9 triệu tấn gạo trong năm 2025, vượt mục tiêu 7,5 triệu tấn, với giá trị xuất khẩu đạt 148.204 triệu baht (khoảng 4,515 tỷ USD).
Theo bà Arada, gạo trắng là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất, đạt 3,62 triệu tấn, chiếm 45,82% tổng lượng gạo xuất khẩu của nền kinh tế lớn thứ 2 Đông Nam Á, song sản lượng giảm 39,87% so với cùng kỳ năm trước.
Các nhóm gạo xuất khẩu chính khác gồm:
- Gạo Hom Mali (gạo jasmine) Thái Lan: 1,76 triệu tấn (tăng 0,57%)
- Gạo đồ: 1,51 triệu tấn (tăng 18,90%)
- Gạo thơm Thái Lan: 0,59 triệu tấn (giảm 6,35%)
- Gạo nếp: 0,33 triệu tấn (tăng 10%)
- Gạo lứt: 0,09 triệu tấn (tăng 200%)
Bà Arada cho biết xuất khẩu tăng ở hầu hết các phân khúc, ngoại trừ gạo trắng và gạo thơm Thái Lan, do cạnh tranh giá gay gắt từ các nước xuất khẩu chủ chốt như Việt Nam, Ấn Độ và Pakistan.
Các thị trường xuất khẩu chính của gạo Thái Lan trong năm 2025 gồm:
- Iraq: 1 triệu tấn (tăng 0,41%)
- Nam Phi: 0,88 triệu tấn (tăng 5,11%)
- Mỹ: 0,82 triệu tấn (giảm 3,60%)
- Trung Quốc: 0,65 triệu tấn (tăng 48,95%)
- Senegal: 0,29 triệu tấn (giảm 41,10%)
Video Việt Nam vượt qua Thái Lan để trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ 2 thế giới trong 6 tháng đầu năm 2025 - Nguồn clip: ABS-CBN News
Triển vọng năm 2026: Cạnh tranh giá khốc liệt, dự báo xuất khẩu gạo giảm xuống còn 7 triệu tấn
Bà Arada nhận định năm 2026 vẫn đầy thách thức, với điều kiện thị trường dự kiến tương tự năm 2025 và cạnh tranh về giá tiếp tục gay gắt.
Dựa trên đánh giá chung với khu vực tư nhân và Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan, bà cho biết sự cạnh tranh toàn cầu nhiều khả năng vẫn ở mức cao khi sản lượng gạo thế giới tăng, trong khi nhu cầu nhập khẩu từ các đối tác lớn như Indonesia có thể giảm mạnh do chính sách tự chủ lương thực của “xứ sở vạn đảo”.
Bên cạnh đó, xuất khẩu gạo Thái Lan còn có thể chịu tác động bất lợi từ tình hình kinh tế toàn cầu, đồng baht mạnh và biến động, cũng như căng thẳng địa chính trị làm gia tăng chi phí vận chuyển.
Tuy nhiên, bà Arada lưu ý rủi ro địa chính trị cũng có thể khiến một số nước nhập khẩu tăng cường dự trữ nhằm bảo đảm an ninh lương thực, qua đó tạo ra cơ hội cho các nhà xuất khẩu Thái Lan. Dự báo xuất khẩu gạo của Thái Lan năm 2026 đạt khoảng 7 triệu tấn.
Bà Arada cho biết DFT đã chuẩn bị kế hoạch hỗ trợ xuất khẩu gạo và đảm bảo đơn hàng để tiêu thụ sản lượng trong nước, phối hợp với khu vực tư nhân nhằm bảo vệ các thị trường hiện có và mở rộng sang những thị trường tiềm năng cao.
Cục dự kiến cử các đoàn xúc tiến thương mại nhằm tăng cường quan hệ và củng cố niềm tin với các nhà nhập khẩu lớn như Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ, Canada và Nam Phi, qua đó làm sâu sắc hợp tác thương mại và mở rộng cơ hội xuất khẩu.
DFT cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy các hợp đồng bán gạo theo hình thức Chính phủ với Chính phủ (G2G) với Trung Quốc và Singapore, đồng thời mở rộng thị trường gạo cao cấp tại các nước như Đức, Thụy Sĩ và Mỹ.
Ngoài ra, cơ quan này sẽ đẩy mạnh quảng bá gạo Thái Lan thông qua các hội chợ thương mại quốc tế, kết nối các doanh nghiệp nhỏ với nhà nhập khẩu để xúc tiến giao thương, đồng thời tăng cường quảng bá trực tuyến nhằm nâng cao nhận diện và kích cầu, đặc biệt trong nhóm người tiêu dùng trẻ.
Đối thủ số 1 của Việt Nam ở thị trường Đông Nam Á
Thái Lan chính là đối thủ lớn nhất của Việt Nam ở thị trường gạo khu vực Đông Nam Á về phân khúc gạo thơm và chất lượng cao. Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 8,06 triệu tấn.
Hai nước đều là cường quốc xuất khẩu gạo trong khu vực ASEAN. Cơ cấu sản phẩm rất giống nhau: gạo trắng, gạo thơm/jasmine và gạo chất lượng cao.
Cả gạo Việt Nam lẫn gạo Thái Lan đều cạnh tranh mạnh ở cùng nhiều thị trường như Philippines, Trung Quốc, châu Phi, Trung Đông. Khi gạo Việt Nam giảm giá, gạo Thái Lan cũng chịu áp lực và ngược lại.
Trên thị trường xuất khẩu, giá gạo cũng không ghi nhận biến động mới. Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo Jasmine của Việt Nam ngày 22/1/2026 tiếp tục được giao dịch ở mức 442 - 446 USD/tấn; gạo thơm 5% tấm đạt 410 - 430 USD/tấn; còn gạo trắng 5% tấm có giá từ 362–366 USD/tấn.
Tại Thái Lan, giá gạo trắng 5% tấm vẫn đang được giao dịch ở mức 400–404 USD/tấn, cao nhất trong số các quốc gia xuất khẩu hàng đầu.
Trong khi đó, giá gạo trắng 5% của Ấn Độ duy trì trong khoảng 352 - 356 USD/tấn; gạo đồ 5% tấm đạt 356 - 360 USD/tấn. Tại Pakistan, giá gạo trắng 5% tấm được giao dịch ở mức ở mức 359- 363 USD/tấn.
Theo The Nation
