Dân số Mỹ ngừng tăng từ 2030: Báo động đỏ cho nền kinh tế

Theo báo cáo Dự báo Nhân khẩu học công bố ngày thứ Ba của Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), năm 2030 sẽ đánh dấu bước ngoặt khi số ca tử vong vượt số trẻ chào đời, chấm dứt giai đoạn tăng dân số “tự nhiên”.

CBO viết: “Từ 2030, nhập cư ròng sẽ trở thành nguồn tăng dân số duy nhất, do tỷ suất sinh tiếp tục giảm và số ca tử vong hằng năm vượt số ca sinh. Không có nhập cư, dân số Mỹ sẽ bắt đầu thu hẹp ngay từ 2030”.

Điểm đảo chiều này, vốn chỉ xuất hiện ở các quốc gia già hóa như Italy hay Nhật Bản, nay đang đến sớm hơn nhiều tại Mỹ. Chỉ mới một năm trước, phần lớn dự báo, bao gồm chính CBO, vẫn đặt mốc này vào cuối thập niên 2030 hoặc những năm 2040. Báo cáo mới đưa thời điểm đó lên gần một thập kỷ.

Theo CBO, sự tăng tốc bất ngờ đến từ “cú kẹp kép” giữa tỷ suất sinh lao dốc và dân số lão hóa nhanh, cộng với thay đổi chính sách nhập cư gần đây. CBO đã cắt giảm mạnh kỳ vọng về tổng tỷ suất sinh, dự báo ổn định quanh mức 1,53 con/phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức 2,1 cần thiết để duy trì dân số không giảm. Đồng thời, thế hệ "Baby Boomer" đang bước vào nhóm tuổi có tỷ lệ tử vong cao hơn, khiến tổng số ca tử vong tăng nhanh.

Khung thời gian càng bị nén lại sau Đạo luật Hòa giải năm 2025, đạo luật tăng ngân sách cho lực lượng ICE và thẩm phán di trú, đẩy nhanh xử lý hồ sơ và giữ khoảng 50.000 người nhập cư bị giam giữ mỗi ngày đến 2029. Theo CBO, điều này sẽ khiến dân số Mỹ giảm khoảng 320.000 người vào năm 2035 so với ước tính trước.

Tăng trưởng dân số chậm dần và chạm 0 vào năm 2056

CBO dự báo tăng dân số Mỹ sẽ tiếp tục chậm dần trong 30 năm tới và chạm mốc 0 vào năm 2056. Đối với một quốc gia từng tăng trưởng xấp xỉ 1% mỗi năm trong thế kỷ XX, dân số phẳng là một bước ngoặt lịch sử.

Hệ quả kinh tế của sự thay đổi này rất sâu rộng. Khi số người nghỉ hưu tăng mạnh, quy mô lực lượng lao động, vốn gánh vác hệ thống an sinh và chăm sóc người cao tuổi, lại co hẹp. Nhóm tuổi từ 65 trở lên là phân khúc tăng nhanh nhất, đẩy tỷ lệ phụ thuộc người già đi lên rõ rệt. Năm 1960, Mỹ có khoảng 5 người trong độ tuổi lao động cho mỗi người nghỉ hưu. Hiện tỷ lệ chỉ còn khoảng 3:1.

Đến giữa thập niên 2050, CBO dự báo chỉ còn khoảng 2 lao động cho mỗi người về hưu.

Tỷ lệ này sẽ tạo “hệ quả đáng kể” lên ngân sách liên bang, đặc biệt là quỹ An sinh xã hội và Medicare, vốn phụ thuộc vào nguồn thu thuế lương ổn định mà một dân số trì trệ khó có thể bảo đảm.

Kinh tế Mỹ có thể buộc phải dựa hoàn toàn vào công nghệ và AI

Về dài hạn, khi tăng trưởng lực lượng lao động về 0, GDP Mỹ sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào năng suất. Công thức kinh tế cơ bản, tổng GDP bằng số lao động nhân năng suất cá nhân, nghĩa là Hoa Kỳ sẽ phải dựa gần như hoàn toàn vào đột phá công nghệ và ứng dụng AI để duy trì tăng trưởng.

Diễn biến này có thể đang xảy ra sớm hơn dự kiến. Tăng trưởng việc làm yếu trong tháng 12 cho thấy dấu hiệu của một “giai đoạn tăng trưởng không việc làm”, theo mô tả của Diane Swonk, kinh tế trưởng tại KPMG.

Theo Fortune