Cuộc đấu quyền lực tại Tòa án Tối cao: Ông Trump thách thức sự độc lập của Fed, Thống đốc Lisa Cook có dấu hiệu 'an toàn'
(Thị trường tài chính) - Được biết, với tư cách là Thống đốc Fed, bà Lisa Cook cùng với sáu thành viên khác trong Hội đồng Thống đốc và lãnh đạo của 12 Ngân hàng Dự trữ Liên bang khu vực tham gia vào quá trình quyết định chính sách tiền tệ của Mỹ.
22h tối ngày 21/1 (theo giờ Việt Nam), Tòa án Tối cao Mỹ bắt đầu nghe các lập luận pháp lý liên quan đến nỗ lực chưa từng có tiền lệ của Tổng thống Donald Trump nhằm sa thải Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Lisa Cook.
Vụ kiện này được xem là phép thử quan trọng đối với việc các thẩm phán sẽ sẵn sàng đi xa đến đâu trong việc bảo vệ tính độc lập của Ngân hàng Trung ương Mỹ.
Vụ việc là tranh chấp mới nhất được đưa lên Tòa án Tối cao, xuất phát từ quan điểm mở rộng quyền lực Tổng thống của ông Trump. Cách tiếp cận này được ông theo đuổi kể từ khi quay trở lại Nhà Trắng.
Ông Trump lấy các cáo buộc gian lận thế chấp, vốn chưa được chứng minh, làm căn cứ để sa thải bà Cook. Bà Cook đã bác bỏ hoàn toàn những cáo buộc này.
D. John Sauer, Tổng chưởng lý Mỹ đại diện cho chính quyền Tổng thống Trump, cho rằng các cáo buộc nhằm vào bà Cook làm dấy lên nghi ngờ về hành vi, tư cách, năng lực và mức độ phù hợp của bà trong vai trò Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang.
“Người dân Mỹ không nên để lãi suất của họ được quyết định bởi một người mà ít nhất đã tỏ ra hết sức cẩu thả trong việc tự thu xếp cho mình những điều kiện vay với lãi suất có lợi”, ông Sauer nói.
Đại diện pháp lý cho bà Cook là ông Paul Clement, một luật sư kỳ cựu tại Washington, từng giữ chức Tổng chưởng lý dưới thời cựu Tổng thống Cộng hòa George W. Bush.
Được biết, với tư cách là Thống đốc Fed, bà Lisa Cook cùng với sáu thành viên khác trong Hội đồng Thống đốc và lãnh đạo của 12 Ngân hàng Dự trữ Liên bang khu vực tham gia vào quá trình quyết định chính sách tiền tệ của Mỹ. Nhiệm kỳ của bà kéo dài đến năm 2038. Bà được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm năm 2022 và là người phụ nữ da màu đầu tiên đảm nhiệm vị trí này.
Thẩm phán Sonia Sotomayor cho biết vẫn tồn tại tranh cãi về mặt thực tế liên quan đến những cáo buộc mà Tổng thống Trump đưa ra đối với Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Lisa Cook. Bà gợi ý rằng cần để các tòa án cấp dưới tiếp tục xem xét vụ việc trước khi Tòa án Tối cao can thiệp.
“Tôi không cho rằng điều này đạt đến mức một ‘tội ác nghiêm trọng’”, bà Sotomayor nói với Tổng Chưởng lý Mỹ John Sauer, ám chỉ tiêu chuẩn pháp lý có thể mang tính quyết định trong vụ việc.
Trong lúc đặt câu hỏi cho ông Sauer, Thẩm phán Sotomayor cho rằng những bằng chứng hiện có cho thấy các ngân hàng không hẳn đã bị bà Cook lừa dối như phía ông Trump cáo buộc. Ngược lại, các thông tin này còn làm cho lập luận đó yếu đi, cho thấy những cáo buộc vẫn chưa đủ rõ ràng và cần được xem xét thêm.
Theo thông tin mới nhất do CNBC đăng tải, Thống đốc Lisa Cook dường như đã ở vị thế "an toàn hơn" trước nỗ lực sa thải của Tổng thống Trump.
Điều này diễn ra sau khi các thẩm phán Tòa án Tối cao liên tục đặt câu hỏi hoài nghi đối với các luật sư của chính quyền ông Donald Trump về cơ sở pháp lý cho việc sa thải bà, cũng như tác động của động thái này đối với truyền thống độc lập của Fed.
Thẩm phán Brett Kavanaugh cảnh báo luật sư đại diện cho chính quyền ông Trump rằng lập luận cho phép Tổng thống có thể sa thải bà Cook mà không cần bất kỳ sự giám sát tư pháp nào “sẽ làm suy yếu, thậm chí phá vỡ, tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang”.
Thẩm phán Ketanji Brown Jackson đặt câu hỏi: “Vấn đề thực sự là liệu việc để bà Cook tiếp tục giữ chức trong thời gian vụ kiện đang được xem xét có gây hại gì cho lợi ích công chúng hay không?”.
Đáp lại, Tổng Chưởng lý D. John Sauer nói: “Chúng tôi cho rằng việc để [bà Cook] tiếp tục tại nhiệm sẽ gây tổn hại nghiêm trọng và không thể khắc phục đối với hình ảnh của Fed trong mắt công chúng”.
Ngay lập tức, Thẩm phán Jackson hỏi tiếp: “Ông có bằng chứng nào khác ngoài quan điểm của Tổng thống không?”.
Thẩm phán Kavanaugh sau đó nhấn mạnh rằng lập trường của chính quyền Trump – cho rằng Tổng thống có toàn quyền quyết định, không cần tòa án xem xét, không cần quy trình, không cần biện pháp khắc phục và chỉ cần một tiêu chuẩn rất thấp để sa thải – là cực kỳ nguy hiểm. Theo ông, điều này “sẽ làm suy yếu, nếu không muốn nói là phá hủy, tính độc lập của Fed”.
Vấn đề ở đây không chỉ là số phận cá nhân của bà Cook – người phủ nhận mọi sai phạm – mà còn là tương lai của sự độc lập của Fed trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Nếu một Tổng thống có thể dễ dàng sa thải các Thống đốc Fed vì không làm theo ý mình, thì Fed sẽ khó giữ được vai trò độc lập vốn có.
Theo CNN, Tòa án Tối cao hiện đang phải xem xét khẩn cấp việc liệu Tổng thống Trump có được phép sa thải bà Lisa Cook ngay lúc này hay không, trong khi vụ kiện của bà vẫn chưa được các tòa án cấp dưới giải quyết xong.
Đáng chú ý, trước đó Tòa án Tối cao đã cho phép bà Cook tiếp tục giữ chức Thống đốc Fed trong thời gian chuẩn bị cho phiên tranh luận diễn ra hôm 21/1, một động thái cho thấy xu hướng thận trọng và không vội vàng đứng về phía đề nghị của chính quyền Trump.
