317.000 công chức rời bỏ bộ máy, thuế đối ứng không ngăn được thâm hụt thương mại: Ông Trump đã làm những gì trong năm 2025?

1. Lực lượng Lao động Liên bang

Những gì ông Trump nói:

Ông Trump cam kết sẽ "phá hủy 'nhà nước ngầm'", không chỉ ám chỉ các quan chức an ninh quốc gia mà còn nhắm đến toàn bộ bộ máy công chức.

Những gì ông Trump đã làm:

Ngay sau khi nhậm chức, ông đã thực hiện những cải cách sâu rộng trong lực lượng lao động liên bang. Việc thu hẹp Bộ Tư pháp và FBI, cũng như sa thải các lãnh đạo không trung thành, tạo ra những sự thay đổi lớn trong cách thức vận hành của chính phủ. Chính quyền Trump cắt giảm ngân sách các cơ quan liên bang, đóng băng trợ cấp và "tấn công" các cơ quan lập pháp do Quốc hội thành lập. Điều này đã tạo ra một mô hình quản lý ít phụ thuộc vào các cơ quan kiểm soát độc lập, khiến các chức năng giám sát bị suy yếu.

Kết quả là, năm 2025 đã chứng kiến 317.000 công chức liên bang rời bỏ chính phủ, trong khi chỉ có 68.000 người được tuyển dụng.

Chính sách này, dù được ca ngợi là làm giảm bớt chi phí và quyền lực của các cơ quan chính phủ, nhưng lại gây ra sự suy giảm mạnh trong các dịch vụ công cộng quan trọng như kiểm soát dịch bệnh và ứng phó với thiên tai. Điều này đã khiến nhiều dịch vụ công cộng không thể hoạt động hiệu quả, ảnh hưởng đến đời sống người dân.

2. Thương mại

Những gì ông Trump nói:

Ông hứa sẽ sử dụng thuế quan để điều chỉnh lại hệ thống thương mại toàn cầu, bảo vệ lợi ích của Hoa Kỳ trước những quốc gia đã "bóc lột" nước này trong suốt nhiều năm.

Những gì ông Trump đã làm:

Ông đã áp dụng thuế quan mạnh mẽ đối với các đối tác thương mại lớn, làm thay đổi động lực thương mại toàn cầu. Thuế quan lên tới 25% đối với hàng nhập khẩu từ Canada, Mexico và Trung Quốc đã tác động lớn đến nền kinh tế, tuy không đạt được kết quả như mong muốn trong việc tái cấu trúc sản xuất. Mặc dù việc áp thuế khuyến khích các công ty chuyển sản xuất trở lại Mỹ, ngành sản xuất vẫn không chứng kiến sự bùng nổ, với hơn 50.000 công nhân trong ngành mất việc.

Mặc dù ông Trump hứa rằng thuế quan sẽ thúc đẩy sản xuất trong nước, nhưng thực tế các công ty đã tận dụng chính sách nhập khẩu miễn thuế trước khi các mức thuế có hiệu lực, khiến thâm hụt thương mại không giảm, mà thậm chí còn tăng. Cuộc chiến thương mại với Trung Quốc cũng không mang lại những kết quả như kỳ vọng.

(Ảnh: The New York Times)

3. Triển khai quân đội trên lãnh thổ Mỹ

Những gì ông Trump nói:

Ông Trump cam kết sử dụng quân đội trên lãnh thổ Mỹ để truy bắt người nhập cư bất hợp pháp, chống tội phạm và trấn áp các cuộc biểu tình.

Những gì ông Trump đã làm:

Chính quyền Trump đã triển khai quân đội đến biên giới Mexico và trong các thành phố lớn, khiến các cuộc biểu tình và phản đối trở thành tâm điểm tranh cãi. Việc điều quân đến các khu vực như Los Angeles và Đặc khu Columbia đã dấy lên các vụ kiện pháp lý liên quan đến quyền hạn của tổng thống trong việc sử dụng lực lượng quân đội cho mục đích nội địa. Dù vậy, sự hiện diện quân đội đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược kiểm soát tình hình an ninh nội bộ.

Việc sử dụng quân đội trong các tình huống như thế này đã gây ra nhiều tranh cãi và vụ kiện về quyền hạn của tổng thống, đặc biệt khi ông đã điều động quân đội mà không có sự đồng ý của các chính quyền bang. Điều này không chỉ làm gia tăng căng thẳng xã hội mà còn mở ra những câu hỏi về giới hạn quyền lực của Tổng thống trong việc sử dụng lực lượng quân đội.

4. Vũ khí hóa Bộ Tư pháp

Những gì ông Trump nói:

Ông tuyên bố sẽ sử dụng Bộ Tư pháp để chống lại các đối thủ chính trị nếu tái đắc cử.

Những gì ông Trump đã làm:

Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã chỉ đạo Bộ Tư pháp điều tra và truy tố các đối thủ chính trị, thể hiện một sự can thiệp trực tiếp vào các vụ án liên quan đến chính trị. Mặc dù các cố gắng này không thành công hoàn toàn, nhưng chúng tạo ra một tiền lệ cho việc sử dụng hệ thống tư pháp như một công cụ chính trị, đặc biệt khi ông bổ nhiệm các luật sư của mình vào các vị trí quan trọng trong Bộ Tư pháp.

Mặc dù chính quyền Trump luôn bảo vệ quyết định này là hành động bảo vệ các giá trị của nền dân chủ, nhưng nó cũng đã làm suy yếu tính độc lập của Bộ Tư pháp, tạo tiền lệ cho việc can thiệp vào các quyết định tư pháp và khiến các cuộc điều tra trở thành một công cụ chính trị.

5. Chiến dịch Thanh trừng Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI)

Những gì ông Trump nói:

Ông tuyên bố sẽ loại bỏ các sáng kiến về đa dạng, công bằng và hòa nhập trong chính phủ và giáo dục.

Những gì ông Trump đã làm:

Chính quyền Trump đã mạnh mẽ loại bỏ các chương trình đa dạng trong các trường đại học và cắt giảm ngân sách cho các chương trình hỗ trợ các nhóm thiểu số. Chính sách này không chỉ tác động đến các cơ quan công quyền mà còn tác động đến các tổ chức tư nhân và doanh nghiệp áp dụng các thực tiễn đa dạng, làm giảm sự chú trọng vào các vấn đề về chủng tộc và giới tính trong giáo dục và công việc.

Mặc dù các chương trình này được thực hiện với mục tiêu giảm sự phân biệt trong xã hội, nhưng hành động của ông Trump đã bị chỉ trích là việc quay lưng lại với những nỗ lực lâu dài nhằm đạt được sự bình đẳng thực sự trong giáo dục và công việc.

6. Quyền lực Tổng thống

Những gì ông Trump nói:

Ông nhấn mạnh mục tiêu tập trung quyền lực vào Phòng Bầu dục và mở rộng quyền hạn của Tổng thống.

Những gì ông Trump đã làm:

Ông Trump đã thực hiện nhiều nỗ lực để tập trung quyền lực hành pháp vào tay Tổng thống, đặc biệt là thông qua việc sa thải các quan chức vi phạm các giới hạn của quyền lực hành pháp. Các quyết định liên quan đến ngân sách, quân đội và các vụ án pháp lý đã thể hiện sự tập trung quyền lực lớn hơn, theo đó giảm bớt sự can thiệp của Quốc hội vào các vấn đề quan trọng.

Các động thái này đã không chỉ làm thay đổi cách thức vận hành của Chính phủ Mỹ mà còn đặt ra câu hỏi về việc liệu quyền lực của tổng thống có bị lạm dụng hay không. Việc sa thải các quan chức của chính quyền khiến nhiều người lo ngại rằng sự tập trung quyền lực có thể dẫn đến việc bỏ qua các nguyên tắc dân chủ trong quá trình điều hành đất nước.

Theo The New York Times