Mỹ bắt Tổng thống Venezuela, chứng khoán toàn cầu vẫn lập đỉnh

Thay vì lo ngại sau khi Washington tiến hành chiến dịch tại Venezuela vào cuối tuần trước, thị trường chứng khoán toàn cầu lại lập đỉnh mới trong phiên giao dịch ngày thứ Hai. Các chỉ số tại châu Á và nhóm thị trường mới nổi cũng đồng loạt tăng điểm. Diễn biến này tương tự các đợt tăng giá từng xuất hiện sau những cuộc tấn công trước đó của Mỹ tại Iraq, Yemen, Iran và Syria trong năm ngoái.

Dù tác động dài hạn của sự kiện tại Venezuela có thể phải mất nhiều năm mới bộc lộ, thị trường hầu như không cho thấy dấu hiệu hoảng loạn trong ngắn hạn. Trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng giá chủ yếu do các số liệu kinh tế kém tích cực, trong khi kim loại quý nối dài đà tăng từ năm ngoái. Đồng USD giảm giá, còn peso Mexico và peso Colombia thu hẹp mức giảm ban đầu.

Diễn biến trong phiên thứ Hai cho thấy giới đầu tư đã nhanh chóng thích nghi với việc ông Trump rời xa trật tự quốc tế dựa trên luật lệ vốn định hình chính trị toàn cầu kể từ sau Thế chiến II. Thay vì phản ứng hoảng loạn, thị trường cổ phiếu toàn cầu tiếp tục được hỗ trợ bởi kỳ vọng vào trí tuệ nhân tạo và khả năng công nghệ này thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Song song đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ được kỳ vọng sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất khi lạm phát hạ nhiệt.

“Thị trường cổ phiếu thường bỏ qua các tiêu đề địa chính trị nếu không có tác động tức thì đến nhu cầu toàn cầu, chuỗi cung ứng hay điều kiện tài chính”, bà Charu Chanana, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Saxo Markets ở Singapore, nhận định. “Nhà đầu tư cũng đã rút ra bài học rằng những sự kiện đơn lẻ thường chỉ gây biến động ngắn hạn, chứ không nhất thiết dẫn tới việc hạ dự báo lợi nhuận, trừ khi xung đột lan rộng hoặc kéo theo hệ quả chính sách lớn”.

Hôm thứ Bảy, Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự tại Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro. Về dài hạn, động thái này thậm chí có thể mang lại tác động tích cực cho lợi nhuận doanh nghiệp nếu giúp ổn định nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Giá dầu thô ban đầu giảm trong phiên thứ Hai trước triển vọng nơi có trữ lượng lớn nhất thế giới sẽ được khai thác hiệu quả hơn, sau đó quay đầu tăng trở lại khi kết thúc phiên.

Biến động lớn nhưng ngắn hạn

Trừ khi xuất hiện một cú sốc chính trị quy mô lớn tương đương cuộc xung đột Nga - Ukraine, thị trường tài chính ngày càng tỏ ra sẵn sàng bỏ qua các sự kiện địa chính trị để tìm kiếm những động lực khác.

“Nhà đầu tư hiện vẫn chú ý nhiều hơn tới sự phát triển của AI và triển vọng chính sách của Fed, những yếu tố đã dẫn dắt thị trường trong vài năm qua”, ông Tai Hui, chiến lược gia thị trường trưởng khu vực châu Á của JPMorgan Asset Management tại Hong Kong, cho biết.

“Ngay cả cuộc tấn công vào Iran trước đó cũng không làm thị trường biến động mạnh, bởi giới đầu tư tin rằng bất kỳ gián đoạn nào đối với xuất khẩu dầu của Iran nếu xảy ra cũng có thể được bù đắp bằng sản lượng tăng lên từ các khu vực khác”, ông nói thêm.

Ngay cả trước thời ông Trump, tác động của các sự kiện địa chính trị cũng thường chỉ mang tính nhất thời đối với thị trường tài chính.

“Các cú sốc địa chính trị trong lịch sử hiếm khi tạo ra ảnh hưởng lâu dài lên thị trường toàn cầu”, ông Jim Reid, Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô và chiến lược chủ đề toàn cầu tại Deutsche Bank ở London, viết trong một báo cáo công bố ngày thứ Hai. Nguyên nhân là phần lớn các sự kiện này mang tính đơn lẻ và có tác động hạn chế tới tăng trưởng dài hạn.

Theo ông Reid, những biến cố thực sự làm thay đổi thị trường như chiến tranh Nga - Ukraine, khủng hoảng dầu mỏ đầu thập niên 1970 hay Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990 đều có điểm chung là gây ra cú sốc giá dầu đủ lớn để kéo lạm phát tăng kéo dài.

Việc Mỹ có lịch sử dài can dự quân sự tại Mỹ Latin, từ thế kỷ XIX, cũng có thể đã làm giảm tác động toàn cầu của chiến dịch tại Venezuela cuối tuần qua.

Theo ông Stephen Dover, Giám đốc Viện Franklin Templeton, hành động của Mỹ tại Caracas mang nhiều nét tương đồng với các can thiệp quân sự trước đây trong khu vực, thay vì đại diện cho một sự thay đổi căn bản trong chính sách đối ngoại của Washington.

Ông Dover cũng cho rằng việc ông Maduro bị lật đổ có thể góp phần làm đồng USD suy yếu thêm theo thời gian, khi ngày càng nhiều quốc gia tìm cách giảm phụ thuộc vào đồng tiền này, đồng thời thúc đẩy chi tiêu quốc phòng trên phạm vi toàn cầu.