Một loại bệnh gia tăng đáng báo động ở nam giới, đàn ông trên 50 tuổi càng cần lưu ý
(Thị trường tài chính) -Nâng cao nhận thức, chủ động theo dõi nguy cơ và trao đổi sớm với bác sĩ là chìa khóa quan trọng giúp cải thiện tiên lượng và chất lượng sống cho nam giới mắc căn bệnh này.
Một bác sĩ tại Vương quốc Anh đang lên tiếng cảnh báo nam giới cần quan tâm nhiều hơn đến ung thư tuyến tiền liệt, trong bối cảnh số ca mắc căn bệnh này đã đạt mức cao kỷ lục.
Theo phân tích số liệu của tổ chức từ thiện Prostate Cancer UK, trong năm 2022 có tới 64.425 nam giới được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt, tăng khoảng 24% so với năm 2021. Con số này vượt qua cả số ca ung thư vú. Đây là loại ung thư vốn được xem là phổ biến nhất với 61.640 ca được ghi nhận trong cùng năm.
Trao đổi trên chương trình BBC Morning Live, bác sĩ Alexander van Tulleken, còn được biết đến với tên gọi Dr Xand, cho rằng việc được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt không đồng nghĩa với “án tử hình”. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, mối nguy lớn nhất của căn bệnh này là không có dấu hiệu rõ rệt ở giai đoạn đầu. Khi phát hiện ra thì bệnh đã chuyển biến ở giai đoạn nặng. Nhiều người vì thế mà bỏ qua cơ hội điều trị sớm.
Theo bác sĩ van Tulleken, tâm lý chung của nhiều người là né tránh việc nghĩ đến rủi ro sức khỏe, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến ung thư và cái chết. Điều này khiến nam giới tìm đến đến bác sĩ khi triệu chứng đã rõ rệt và việc điều trị có thể trở nên phức tạp hơn. Tuy nhiên, ông cho rằng ung thư tuyến tiền liệt vẫn có khả năng điều trị hiệu quả. Những triệu chứng thường gặp không đồng nghĩa với ung thư nhưng việc phát hiện và chủ động điều trị sớm đóng vai trò quan trọng trong việc hồi phục sức khỏe.
Về các dấu hiệu cảnh báo, bác sĩ cho biết ung thư tuyến tiền liệt thường gây triệu chứng do tuyến tiền liệt phì đại và chèn ép đường tiểu. Người bệnh có thể gặp tình trạng đau khi đi tiểu, tiểu đêm nhiều lần, tiểu thường xuyên hơn bình thường, buồn tiểu gấp hoặc có cảm giác bàng quang chưa được làm rỗng hoàn toàn sau khi đi vệ sinh. Những biểu hiện này khá phổ biến ở nam giới trung niên và cao tuổi, nên dễ bị xem nhẹ hoặc nhầm lẫn với các vấn đề lành tính khác.
Theo bác sĩ van Tulleken, việc thức dậy đi tiểu vào ban đêm là tình trạng không hiếm gặp ở nam giới lớn tuổi, vì thế mọi người không nên quá lo lắng. Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cảnh báo sớm để người bệnh đi khám nhằm loại trừ các nguy cơ tiềm ẩn. Ông cũng nhấn mạnh có nhiều nguyên nhân khác nhu gây ra triệu chứng này, không chỉ riêng ung thư tuyến tiền liệt.
Một trong những yếu tố nguy cơ không kém phần quan trọng chính là tuổi tác, bởi ung thư tuyến tiền liệt gia tăng từ sau tuổi 50. Bên cạnh đó, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò đáng kể. nam giới có cha hoặc anh, em trai từng mắc ung thư tuyến tiền liệt sẽ có nguy cơ cao hơn so với người bình thường.
Ngoài ra, nam giới da đen cũng được xác định là nhóm có nguy cơ cao hơn đáng kể. Thống kê cho thấy, trung bình cứ tám nam giới tại Anh thì có một người mắc ung thư tuyến tiền liệt trong suốt cuộc đời, nhưng tỷ lệ này ở nam giới da đen lên tới một trên bốn.
Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh cao, bác sĩ van Tulleken khẳng định ung thư tuyến tiền liệt không phải lúc nào cũng là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tử vong. Ông cho biết phần lớn bệnh nhân tử vong trong khi đang sống chung với ung thư tuyến tiền liệt, chứ không phải chết vì chính căn bệnh này. Đây cũng là lý do khiến việc đưa ra quyết định điều trị và chiến lược sàng lọc trở nên phức tạp, bởi không phải mọi trường hợp phát hiện ung thư đều cần can thiệp tích cực ngay lập tức.
Tại Vương quốc Anh, nam giới trên 50 tuổi có quyền yêu cầu xét nghiệm PSA trong hệ thống Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS). Xét nghiệm này đo nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt trong máu, nhằm phát hiện những bất thường có thể liên quan đến tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, bác sĩ van Tulleken lưu ý rằng đây không phải là xét nghiệm chẩn đoán ung thư.
Mức PSA có thể tăng cao do nhiều nguyên nhân khác ngoài ung thư và ngược lại, vẫn có trường hợp mắc ung thư tuyến tiền liệt nhưng chỉ số PSA ở mức thấp. Dù còn nhiều hạn chế, xét nghiệm PSA vẫn đáng được cân nhắc và thảo luận với bác sĩ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao.
Bác sĩ khuyến khích nam giới chủ động đánh giá nguy cơ của bản thân thông qua các công cụ trực tuyến do Prostate Cancer UK cung cấp, từ đó nâng cao nhận thức và chú ý hơn đến các dấu hiệu bất thường. Ông cũng cho rằng việc cởi mở trò chuyện về ung thư tuyến tiền liệt với người thân, bạn bè và những người đàn ông xung quanh sẽ giúp giảm bớt tâm lý e ngại, đồng thời thúc đẩy việc phát hiện bệnh sớm hơn.
Theo số liệu thống kê, mỗi năm tại Anh có khoảng 12.200 người tử vong vì ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, dữ liệu từ năm 2018 cho thấy gần 79% bệnh nhân có thể sống thêm ít nhất 10 năm sau khi được chẩn đoán. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, nâng cao nhận thức, chủ động theo dõi nguy cơ và trao đổi sớm với bác sĩ là chìa khóa quan trọng giúp cải thiện tiên lượng và chất lượng sống cho nam giới mắc căn bệnh này.
