Fed họp giữa 'tâm bão chính trị': Lãi suất dự kiến đứng yên, Chủ tịch Powell thành tâm điểm
(Thị trường tài chính) - Cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong tuần này gần như không mang lại nhiều bất ngờ và có lẽ cũng sẽ không có nhiều hành động đáng chú ý, dù những thay đổi lớn về định hướng dài hạn của Ngân hàng Trung ương đang dần hiện hữu.
Dựa trên kỳ vọng của thị trường và những phát biểu từ các nhà hoạch định chính sách, gần như không có khả năng Fed sẽ điều chỉnh lãi suất khi cuộc họp kết thúc vào thứ Tư (28/1).
Bất chấp những bất đồng gần đây giữa các thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) về quỹ đạo dài hạn của chính sách tiền tệ, lập trường trong ngắn hạn nhiều khả năng vẫn là kiên nhẫn, khi hàng loạt đợt cắt giảm lãi suất được thực hiện trong năm ngoái đang dần phát huy tác động lên nền kinh tế.
“Nhìn chung, Fed chỉ muốn 'đứng yên' và quan sát. Họ cảm thấy mình có đủ thời gian để chờ đợi và theo dõi”, cựu Phó Chủ tịch Fed Roger Ferguson nói trong cuộc phỏng vấn với CNBC. “Đây rõ ràng là một cuộc họp mang tính ‘chờ đợi’, và tất cả chúng ta nên lắng nghe xem liệu có bất kỳ tín hiệu hay khuynh hướng nào cho một hành động trong tương lai hay không”.
Những gợi ý về hướng đi tiếp theo của FOMC sẽ đến từ tuyên bố chính sách sau cuộc họp cũng như cuộc họp báo của Chủ tịch Fed Jerome Powell. Hiện tại, thị trường dự đoán Fed sẽ cắt giảm lãi suất một hoặc hai lần trong năm nay - nhiều khả năng rơi vào tháng 6 và tháng 12.
Tuy nhiên, tâm điểm chú ý chắc chắn không chỉ nằm ở quyết định lãi suất hay định hướng chính sách, mà còn ở hàng loạt diễn biến chưa từng có đang bao trùm cuộc họp lần này.
“Cơn bão” xoay quanh ông Powell
Trước hết, Tổng thống Donald Trump nói với CNBC vào tuần trước rằng ông có thể đã thu hẹp danh sách tìm kiếm người kế nhiệm Chủ tịch Jerome Powell xuống chỉ còn một ứng viên. Việc đề cử này có thể được công bố ngay trong tuần này, thậm chí trùng thời điểm với quyết định lãi suất của Fed.
“Nếu có một khung thời gian khả dĩ nhất, thì đó chính là trong cuộc họp FOMC tháng 1 - đặc biệt nếu ông Trump muốn chuyển hướng sự chú ý khỏi việc Fed không cắt giảm lãi suất. Xét rộng hơn, quyết định có thể được đưa ra sớm nhất là trong tuần này, hoặc trong một vài tuần tới”, bà Stephanie Roth, Kinh tế trưởng tại Wolfe Research, nhận định trong một báo cáo.
Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp Mỹ đã gửi trát yêu cầu ông Powell cung cấp thông tin liên quan đến dự án cải tạo trụ sở chính của Fed tại Washington, D.C. Trong một tuyên bố video hiếm hoi và thẳng thắn, ông Powell cho rằng cuộc điều tra này chỉ là một “cái cớ” cho mong muốn của ông Trump nhằm gây sức ép buộc Fed phải cắt giảm lãi suất mạnh mẽ hơn nữa so với những gì đã làm trong những tháng gần đây.
Những bất ổn khác cũng đang hiện diện. Tuần trước, ông Trump tìm cách loại bỏ Thống đốc Fed Lisa Cook, liên quan đến các cáo buộc gian lận thế chấp, trong một vụ việc được đưa lên Tòa án Tối cao Mỹ.
Đồng thời, nhiệm kỳ của Stephen Miran, một nhân sự do ông Trump bổ nhiệm, sẽ kết thúc vào thứ Bảy. Theo quy định, các Thống đốc Fed có thể tiếp tục tại vị cho đến khi người thay thế chính thức được bổ nhiệm, nên hiện chưa rõ ông Miran sẽ còn ở lại Hội đồng bao lâu. Đáng chú ý, ông Miran đã phản đối cả ba đợt cắt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong năm ngoái, vì cho rằng Fed nên có những bước đi mạnh tay hơn.
Do đó, dù thị trường vẫn theo dõi sát sao các tín hiệu về lãi suất, phần lớn sự chú ý sẽ dồn vào những diễn biến bên lề đã và đang làm rung chuyển Ngân hàng Trung ương quyền lực nhất thế giới.
Áp lực chính trị
“Dù Fed đang chịu áp lực chính trị phải cắt giảm lãi suất, nhưng dữ liệu kinh tế thì không tạo ra áp lực đó”, ông Gregory Daco, Kinh tế trưởng tại EY-Parthenon, nhận định. Tuy nhiên, ông cho rằng Chủ tịch Powell “nhiều khả năng sẽ tránh bình luận trực tiếp về cuộc điều tra của Bộ Tư pháp liên quan đến bản thân ông và Fed, cũng như phán quyết sắp tới của Tòa án Tối cao liên quan đến Thống đốc Cook”.
Dẫu vậy, điều đó sẽ không ngăn được các phóng viên đặt câu hỏi.
“Ông Powell chắc chắn sẽ bị các phóng viên đặt câu hỏi về đoạn video, trong đó ông cảnh báo rằng những trát triệu tập từ Bộ Tư pháp dưới thời Tổng thống Trump, cùng các động thái khác, đang nhằm đưa chính sách tiền tệ vào sự chi phối bởi ‘ý chí và sở thích cá nhân của Tổng thống’”, ông Krishna Guha, Trưởng bộ phận chiến lược chính sách toàn cầu và ngân hàng trung ương tại Evercore ISI, nhận định trong một báo cáo.
“Chúng tôi cho rằng ông Powell sẽ không rút lại những phát biểu đó, đồng thời sẽ nhấn mạnh niềm tin của mình vào Tòa án Tối cao với tư cách là cơ quan phân xử cuối cùng, có vai trò bảo vệ tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang”.
Trong trường hợp không có thêm biến động chính trị mới, sự chú ý sẽ quay trở lại chính sách tiền tệ.
Thị trường sẽ cố gắng giải mã việc Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng này mang thông điệp “diều hâu” hay “bồ câu”: Đó là tín hiệu cho thấy lãi suất sẽ được duy trì ở mức cao trong thời gian dài và chưa tính đến chuyện cắt giảm, hay chỉ đơn giản là sự tạm dừng kỹ thuật, khi ông Powell và các cộng sự vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục hạ lãi suất, nhưng chưa phải vào thời điểm hiện tại.
Kinh tế trưởng của Morgan Stanley, ông Michael Gapen, nghiêng về kịch bản “bồ câu”. “Chúng tôi cho rằng sự ổn định gần đây của thị trường lao động và các số liệu hoạt động kinh tế tích cực là những yếu tố chính khiến Fed tạm dừng chu kỳ cắt giảm lãi suất, trong khi các dữ liệu lạm phát sắp tới sẽ giúp Fed đủ tự tin rằng xu hướng giảm lạm phát sẽ tiếp diễn trong năm nay, từ đó duy trì thiên hướng nới lỏng. Chúng tôi không tin rằng các thành viên ủy ban đã sẵn sàng phát tín hiệu kết thúc hoàn toàn chu kỳ cắt giảm lãi suất”, ông Gapen nhận định.
Ông cũng kỳ vọng tuyên bố sau cuộc họp sẽ có một số thay đổi, nhiều khả năng phản ánh việc Fed nâng đánh giá về triển vọng tăng trưởng kinh tế, đồng thời loại bỏ những ngôn từ đề cập đến rủi ro suy giảm đối với thị trường lao động.
