Những con số đẹp và chưa đẹp của Sacombank

Lợi nhuận ngắn hạn đi xuống, tăng trích lập dự phòng rủi ro

Trong 9 tháng đầu năm, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) từng ghi nhận lợi nhuận lũy kế gần 11.000 tỷ đồng. Như vậy trong quý IV/205, nhà băng này đã ghi nhận khoản lỗ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tăng đột biến trong quý cuối năm.

Cụ thể, tổng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của Sacombank trong cả năm 2025 lên tới 11.159 tỷ đồng, trong khi con số lũy kế 9 tháng đầu năm chỉ hơn 2.151 tỷ đồng. Như vậy, riêng quý IV/2025, ngân hàng đã ghi nhận thêm hơn 9.000 tỷ đồng chi phí dự phòng.

Mức trích lập này cao hơn rất nhiều so với các giai đoạn trước, thậm chí vượt xa đỉnh gần 3.300 tỷ đồng từng ghi nhận trong quý IV/2022 – thời điểm Sacombank chịu áp lực lớn từ việc xử lý trái phiếu VAMC khi nợ xấu gia tăng. Tại thời điểm cuối năm 2025, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng của ngân hàng ở mức 6,31%.

Việc tăng mạnh trích lập dự phòng được xem là động thái quyết liệt của ban điều hành mới trong nỗ lực xử lý triệt để các rủi ro tồn đọng. Quá trình này hiện được dẫn dắt bởi quyền Tổng giám đốc Nguyễn Đức Thụy, người được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình tái cơ cấu của Sacombank.

Song song đó, những thay đổi ở cấp quản lý cấp cao cũng làm dấy lên kỳ vọng về việc đẩy nhanh xử lý lô 32,5% cổ phần STB liên quan đến ông Trầm Bê. Theo đánh giá của Công ty CP Chứng khoán Vietcap, nếu Sacombank sớm thu được nguồn tiền từ việc bán vốn này, ngân hàng sẽ có thêm dư địa để củng cố năng lực vốn, hỗ trợ tăng trưởng tín dụng ở mức cao hơn và đồng thời giảm áp lực chi phí huy động.

Về chất lượng tài sản, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng tăng lên 6,31%, trong khi nợ xấu tính trên tổng mức cấp tín dụng đạt 4,95%. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu chỉ ở mức 49,2%, thấp hơn mặt bằng chung của toàn ngành.

Về quy mô hoạt động, đến cuối năm 2025, tổng tài sản của Sacombank ước đạt 909.084 tỷ đồng, tăng 21,5% so với đầu năm. Dư nợ tín dụng thị trường 1 đạt hơn 612.000 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 13,5%. Huy động vốn thị trường 1 đạt 622.347 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) duy trì ổn định ở mức 15,15%.

Các chỉ tiêu hiệu quả hoạt động cũng được công bố, với ROA đạt 0,72% và ROE ở mức 10,52%. Biên lãi ròng (NIM) của ngân hàng đạt 3,22%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu duy trì quanh ngưỡng 49,2%.

Loạt diễn biến mới

Những ngày cuối năm 2025, thị trường tài chính ghi nhận một diễn biến đáng chú ý khi vị trí Tổng giám đốc tại Ngân hàng Sacombank (mã: STB) chính thức có sự thay đổi. Người được chấp thuận đảm nhiệm “ghế nóng” này là ông Nguyễn Đức Thụy - một cái tên quen thuộc trên thị trường tài chính, đồng thời vừa được chấp thuận rời cương vị Chủ tịch Hội đồng quản trị tại LPBank.

Trước đó, chức vụ Tổng giám đốc Sacombank do bà Nguyễn Đức Thạch Diễm nắm giữ. Sau hơn 20 năm gắn bó và đóng góp cho ngân hàng, bà Diễm đã chia tay Sacombank vào tháng 5/2025. Trong giai đoạn chuyển tiếp, ông Nguyễn Thanh Nhung - cựu Tổng giám đốc Ngân hàng Vietbank được giao nhiệm vụ điều hành cho đến khi có sự bổ nhiệm chính thức.

Trong bối cảnh Sacombank đang ở chặng cuối của quá trình tái cấu trúc kéo dài nhiều năm, việc một nhân vật có tiếng trong giới tài chính như ông Nguyễn Đức Thụy xuất hiện được xem là bước chuyển quan trọng. Theo thông cáo của Sacombank, đây là sự lựa chọn mang tính chiến lược, nhằm bổ sung một nhà quản trị giàu kinh nghiệm về tái cơ cấu và chuyển đổi số cho ngân hàng.

Sacombank đang thực hiện giai đoạn cuối của đề án tái cơ cấu toàn diện sau thương vụ sáp nhập Ngân hàng Phương Nam, gắn với khối nợ xấu lên tới khoảng 93.000 tỷ đồng, bao gồm 35.000 tỷ đồng dư nợ gốc và khoảng 58.000 tỷ đồng tiền lãi cùng các khoản phải thu. Phần lớn các khoản nợ này liên quan đến nhóm ông Trầm Bê, dự án Khu công nghiệp Phong Phú và các khoản nợ đã bán cho VAMC.

Năm 2025 được xác định là mốc kết thúc giai đoạn tái cấu trúc theo kế hoạch ban đầu. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025, ban lãnh đạo Sacombank cho biết đến cuối năm 2024, ngân hàng đã hoàn thành 13 trong tổng số 14 nội dung của đề án tái cơ cấu. Phần việc còn lại chủ yếu liên quan đến các khoản nợ gắn với ông Trầm Bê và các cá nhân liên quan. Toàn bộ các khoản nợ xấu này đã được trích lập dự phòng đầy đủ, nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi vốn.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc Sacombank đã bán đấu giá thành công Khu công nghiệp Phong Phú, tài sản bảo đảm cho một khoản vay lớn – với giá gần 8.000 tỷ đồng. Theo thông tin từ Chứng khoán SSI, tính đến hết quý III/2025, ngân hàng đã nhận đủ tiền và ghi nhận khoản này trong báo cáo tài chính quý III.

Với diễn biến trên, các khoản nợ xấu gắn với giai đoạn trước đây của Sacombank về cơ bản đã được xử lý. Vấn đề còn tồn tại lớn nhất là phần sở hữu 32,5% cổ phần Sacombank của nhóm Trầm Bê, hiện do VAMC đứng tên và chưa thể thoái vốn do các vướng mắc pháp lý.

Ngân hàng cho biết đã trình Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phương án cho phép chủ động tổ chức đấu giá số cổ phần này nhằm thu hồi nợ. Tuy nhiên, đến nay, thông tin chính thức về lộ trình xử lý vẫn chưa được công bố.

Theo kế hoạch, ngày 15/1 là thời hạn cuối để chốt danh sách ứng viên bầu bổ sung 4 thành viên Hội đồng quản trị Sacombank, nâng tổng số thành viên lên 10 người. Đây được xem là mốc quan trọng, thu hút sự theo dõi của cổ đông và giới quan sát đối với định hướng nhân sự cấp cao của ngân hàng.

Ở một diễn biến khác, Sacombank cũng vừa công bố bộ nhận diện thương hiệu mới và tái định vị chiến lược phát triển cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Logo quen thuộc của ngân hàng được chuyển từ tông màu xanh sang vàng, đánh dấu sự thay đổi đáng kể về hình ảnh thương hiệu.

Những điều chỉnh đồng thời về nhân sự cấp cao và nhận diện thương hiệu cho thấy Sacombank đang chuẩn bị bước sang một giai đoạn phát triển mới, trong bối cảnh quá trình tái cấu trúc kéo dài nhiều năm sắp đi đến hồi kết.