Chuyên gia chỉ ra những 'khung giờ đỏ' của đột quỵ, biết để tránh
(Thị trường tài chính) -Đột quỵ không xảy ra ngẫu nhiên mà thường tập trung vào một số khung giờ trong ngày, khi cơ thể có nhiều biến đổi sinh lý bất lợi.
Những ngày gần đây, không khí lạnh tăng cường khiến nền nhiệt tại nhiều nơi giảm sâu, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm. Theo các chuyên gia y tế, thời tiết lạnh không chỉ gây các bệnh về đường hô hấp mà còn làm gia tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ.
Đáng chú ý là đột quỵ ngày nay không còn chỉ là căn bệnh của người già. Đột quỵ xuất hiện ngày càng nhiều ở giới trẻ do cách sinh hoạt và lối sống không lành mạnh. Nhiều người trẻ bị cuốn vào đời sống hiện đại mà quên đi cách lắng nghe cơ thể và bảo vệ sức khỏe của mình.
Đột quỵ có thể cướp đi sinh mạng hoặc để lại di chứng nặng nề nếu không được cấp cứu kịp thời. Đặc biệt, đột quỵ không xảy ra ngẫu nhiên mà thường tập trung vào một số khung giờ trong ngày, khi cơ thể có nhiều biến đổi sinh lý bất lợi.
Buổi sáng sớm, sau khi ngủ dậy
Theo các chuyên gia, dù đột quỵ có thể xảy ra ở bất kì thời gian nào, tuy nhiên, buổi sáng sớm luôn được xem là thời điểm có rủi ro cao nhất, đặc biệt là trong mùa lạnh.
Thông thường, sau một giấc ngủ kéo dài 6-8 tiếng, cơ thể sẽ mất một lượng nước đáng kể qua việc hô hấp hoặc đổ mồ hôi. Điều này khiến máu trở nên cô đặc hơn, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây tắc nghẽn lên mạch máu não. Đặc biệt, sáng sớm khoảng 7-8 giờ sáng, nồng độ cortisol tăng cao khiến huyết áp dao động mạnh, mạch máu co thắt và dễ bong tróc các mảng xơ vữa.
Bên cạnh đó, nhiều người có thói quen bật dậy khỏi giường sau khi mở mắt, lao vào tắm nước lạnh hoặc tập thể dục với cường độ cao. Đây là những hành động tưởng chừng vô hại nhưng vào mùa lạnh lại trở thành kíp nổ gây tai biến mạch máu não.
Các bác sĩ chuyên khoa nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng để phòng đột quỵ trong khung giờ nguy hiểm là “chậm và ấm”. Ngay khi thức giấc, bạn nên ên nằm tại chỗ khoảng một phút để hít thở sâu, co duỗi tay chân, rồi ngồi ở mép giường vài phút trước khi đứng dậy. Sau đó uống khoảng 200-300 ml nước ấm để bù nước, làm loãng máu và hỗ trợ tuần hoàn.
Theo chuyên gia, trong điều kiện trời lạnh, mạch máu ngoại vi càng có xu hướng co lại để giữ nhiệt, làm huyết áp tăng đột ngột, tạo “cú đánh kép” lên hệ tim mạch và não bộ. Đó là lí do nhiều ca đột quỵ xảy ra ngay khi vừa ngủ dậy.
Ban đêm
Ngoài thời điểm sáng sớm, khi mới ngủ dậy, ban đêm cũng là thời điểm cực kì thận trọng, nhất là đối với người cao tuổi hoặc người có tiền sử tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường.
Việc bật dậy đột ngột để đi vệ sinh trong đêm lạnh dễ gây tụt huyết áp tư thế, chóng mặt, té ngã hoặc thậm chí kích hoạt đột quỵ. Sự thay đổi từ trạng thái ngủ sang thức kết hợp với nền nhiệt thấp khiến máu chưa kịp thích nghi, gây nên sự rối loạn tuần hoàn não.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu cần thức dậy ban đêm, mọi người nên bật đèn đủ sáng, ngồi dậy từ từ, uống một ngụm nước ấm và di chuyển chậm rãi, có điểm tựa để đảm bảo an toàn.
Tắm gội và vận động đúng cách
Nhiều người có thói quen tắm khi thức dậy để cơ thể tỉnh táo nhanh hơn và để bắt đầu ngày mới năng lượng hơn. Tuy nhiên, trong mùa lạnh, việc tắm gội vào sáng sớm cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không đúng cách. Đối với mùa đông, nhiệt độ nước lý tưởng nên duy trì ở mức 37-40 độ C, phòng tắm cần kín gió. Khi tắm, nên làm ướt từ chân, tay rồi đến thân mình, cuối cùng mới dội nước lên đầu để mạch máu có thời gian thích nghi, tránh sốc nhiệt.
Ngoài ra, không nên tập thể dục với cường độ cao ngay sau khi thức dậy. Thời điểm vận động an toàn là sau 30 phút hoặc 1 tiếng, khi huyết áp đã ổn định. Với người cao tuổi, nên áp dụng các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, giãn cơ, thể dục chân tay nhịp nhàng.
Bên cạnh việc chú ý các khung giờ nguy hiểm, các chuyên gia nhấn mạnh phòng đột quỵ hiệu quả cần chiến lược lâu dài. Mọi người cần đặc biệt chú ý kiểm soát tốt huyết áp, mỡ máu, đường huyết, hạn chế ăn quá nhiều muối, không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia. Ngoài ra, giữ ấm cơ thể là lá chắn quan trọng nhất bảo vệ bản thân khỏi đột quỵ.
Đột quỵ có thể đến bất ngờ, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu mỗi người hiểu rõ những thời điểm nguy hiểm và điều chỉnh thói quen sinh hoạt phù hợp, đặc biệt trong những ngày thời tiết lạnh giá.
