Hải Phòng quy hoạch cho giai đoạn tăng trưởng 2026 - 2030

Hải Phòng chuyển từ một trung tâm sang mô hình phát triển đa cực

Trong nhiều năm, mô hình phát triển “một trung tâm – một hành lang biển” đã đóng vai trò quan trọng, góp phần tạo động lực tăng trưởng cho Hải Phòng. Tuy nhiên, khi quy mô đô thị ngày càng mở rộng, dân số gia tăng nhanh, công nghiệp và logistics phát triển mạnh, mô hình này dần bộc lộ những giới hạn nhất định. Áp lực hạ tầng, giao thông và môi trường tiếp tục dồn về khu vực lõi, trong khi nhiều không gian khác còn dư địa phát triển lại thiếu kết nối và khó thu hút đầu tư. Trong bối cảnh đó, việc điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được xác định là bước đi cần thiết để Hải Phòng tái cấu trúc không gian phát triển, chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới mang tính dài hạn và bền vững hơn.

Tại hội nghị thẩm định nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn 2075 diễn ra ngày 14/1, Bộ Xây dựng đánh giá không gian phát triển hiện nay đủ điều kiện để Hải Phòng sắp xếp lại cấu trúc đô thị, công nghiệp và hạ tầng theo hướng dài hạn, phù hợp với vai trò đô thị động lực của vùng và cả nước. Trên cơ sở đó, việc điều chỉnh quy hoạch tổng thể không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn phản ánh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển.

Theo ông Nguyễn Hoàng Linh - Phó Giám đốc Sở Xây dựng, điểm cốt lõi của lần điều chỉnh này là thay đổi cách tổ chức không gian đô thị. Thay vì tập trung phát triển một lõi trung tâm duy nhất, thành phố định hướng chuyển sang mô hình “đa trung tâm – đa hành lang – đa chuỗi giá trị”. Mô hình này cho phép hình thành thêm các khu vực phát triển mới, giảm tải cho khu vực trung tâm hiện hữu, đồng thời tạo điều kiện để các địa bàn khác tham gia sâu hơn vào quá trình tăng trưởng chung.

Khi các khu vực phát triển được xác định rõ ràng, việc quản lý đầu tư xây dựng sẽ thuận lợi hơn, hạn chế tình trạng phát triển manh mún, chắp vá. Cùng với đó, Hải Phòng đang đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch và ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý. Quy hoạch được công khai, minh bạch giúp người dân và doanh nghiệp dễ tiếp cận thông tin, đồng thời hỗ trợ chính quyền nâng cao hiệu quả điều hành.

Quy hoạch làm bệ phóng cho chu kỳ tăng trưởng mới của Hải Phòng

Điều chỉnh quy hoạch lần này không chỉ nhằm sắp xếp lại không gian phát triển mà còn được xác định là cơ sở để Hải Phòng bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Trên cơ sở phân tích các kịch bản phát triển, thành phố lựa chọn kịch bản cho giai đoạn 2026–2030 với mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 13,8%. Đây là mức tăng trưởng cao, đòi hỏi quy hoạch phải đủ tầm, đồng bộ và có khả năng dẫn dắt các nguồn lực xã hội.

Quy hoạch điều chỉnh đã xác định rõ những khu vực và lĩnh vực giữ vai trò động lực. Thành phố tập trung phát triển các trụ cột như cảng biển và logistics quốc tế, công nghiệp xanh và công nghiệp thông minh, du lịch biển đảo gắn với dịch vụ, cùng không gian đô thị ven sông Cấm. Các trụ cột này được định hướng phát triển theo chiều sâu và liên kết chặt chẽ với nhau, tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Tại phiên họp thẩm định điều chỉnh quy hoạch, ông Lê Anh Quân, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố, nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu quy hoạch phải đi trước một bước. Theo ông, giai đoạn 2026 - 2030 là thời điểm then chốt để Hải Phòng hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố cảng biển quốc tế hiện đại. Quy hoạch nếu được xây dựng và triển khai tốt sẽ mở đường cho phát triển. Ngược lại, nếu thiếu đồng bộ và tầm nhìn dài hạn, thành phố sẽ khó tạo ra bước tiến bền vững.

Thực tiễn phát triển cũng cho thấy những áp lực ngày càng rõ nét. Quá trình đô thị hóa nhanh, sự gia tăng của công nghiệp và logistics tạo sức ép lớn lên hạ tầng giao thông, môi trường và phân bố dân cư. Việc chuyển sang mô hình đa trung tâm, đa hành lang được kỳ vọng sẽ giúp phân bổ lại các chức năng đô thị, giảm tải cho khu vực trung tâm và đồng thời nâng cao chất lượng sống ở các khu vực khác.

Dưới góc nhìn của giới chuyên môn, nếu quy hoạch được triển khai đồng bộ, các khu vực đều có hạ tầng giao thông thuận lợi và dịch vụ thiết yếu đầy đủ, người dân sẽ không còn phải dồn về trung tâm để sinh sống và làm việc. Khi đó, đô thị Hải Phòng sẽ phát triển cân bằng hơn, hạn chế những hệ lụy do tập trung quá mức.

Để quy hoạch sau điều chỉnh thực sự đi vào cuộc sống, thành phố đã xác định 15 nhiệm vụ trọng tâm, 3 khâu đột phá và 7 nhóm giải pháp triển khai. Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ. Đây được coi là những điều kiện cần để quy hoạch không chỉ dừng lại trên giấy mà trở thành công cụ điều hành phát triển hiệu quả.

Điều chỉnh Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 vì thế không chỉ là bước chuẩn bị cho giai đoạn trước mắt mà còn đặt nền móng cho tương lai dài hạn. Với cách tiếp cận mới, lấy không gian đa cực và phát triển bền vững làm trọng tâm, Hải Phòng được kỳ vọng sẽ hình thành một cấu trúc đô thị linh hoạt, đáng sống và đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh phát triển mới.