Ai sẽ tham gia thí điểm tài sản số?
(Thị trường tài chính) - Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị thí điểm thị trường tài sản mã hóa, giới tài chính đang đặc biệt quan tâm tới danh sách các tổ chức có khả năng được Bộ Tài chính lựa chọn tham gia cơ chế thử nghiệm. Giữa hàng loạt hồ sơ nặng ký, bốn cái tên gồm HDEX, VIXEX, TCEX và CAEX được cho là đang chiếm ưu thế, với điểm chung là sự hậu thuẫn từ những hệ sinh thái tài chính – ngân hàng lớn trong nước.
Mới đây, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC, công bố các thủ tục hành chính mới được ban hành nhằm triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa, thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.
Theo Quyết định, Bộ Tài chính ban hành 3 thủ tục hành chính mới liên quan đến hoạt động tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, gồm: cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; điều chỉnh Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; thu hồi Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa.
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, tổ chức đăng ký cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Thứ nhất, tổ chức đăng ký phải là doanh nghiệp Việt Nam, được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
Thứ hai, vốn điều lệ phải được góp bằng đồng Việt Nam, với mức vốn điều lệ đã góp tối thiểu là 10.000 tỷ đồng.
Thứ ba, về cơ cấu cổ đông, tối thiểu 65% vốn điều lệ phải do các tổ chức góp vốn; trong đó, trên 35% vốn điều lệ phải do ít nhất hai tổ chức là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ góp vốn. Mỗi tổ chức, cá nhân chỉ được tham gia góp vốn tại một tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được Bộ Tài chính cấp phép.
Thứ tư, tổ chức đăng ký phải có trụ sở làm việc hợp pháp, bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị và hệ thống công nghệ phù hợp với hoạt động cung cấp dịch vụ.
Thứ năm, về nhân sự, Tổng Giám đốc (Giám đốc) phải có tối thiểu 2 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực tài chính, chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm hoặc quản lý quỹ. Giám đốc công nghệ hoặc vị trí tương đương phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Đồng thời, tổ chức phải có tối thiểu 10 nhân sự công nghệ sở hữu chứng chỉ an toàn thông tin mạng và tối thiểu 10 nhân sự có chứng chỉ hành nghề chứng khoán, làm việc tại các bộ phận nghiệp vụ liên quan.
Thứ sáu, có quy trình quản trị rủi ro, bảo mật thông tin; quy trình cung cấp dịch vụ nền tảng phát hành tài sản mã hóa; quy trình lưu ký, quản lý tài sản khách hàng; quy trình giao dịch, thanh toán;...
Thứ bảy, hệ thống công nghệ thông tin của Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải đáp ứng tiêu chuẩn cấp độ 4 an toàn hệ thống công nghệ thông tin theo quy định pháp luật về an toàn thông tin trước khi đưa vào vận hành, khai thác.
Hiện nay có khoảng 10 công ty chứng khoán và ngân hàng đã hoàn tất công tác chuẩn bị, sẵn sàng triển khai dịch vụ sàn giao dịch ngay khi hành lang pháp lý mở cửa.
Danh sách các doanh nghiệp tham gia "cuộc chơi" tài sản số có thể kể: CTCP Kinh doanh Tiền mã hóa và Tài sản mã hóa Vimexchange (Vimexchange), CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX) thuộc hệ sinh thái Techcombank, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX) của Chứng khoán VIX, CTCP Sàn giao dịch Tài sản số DNEX của HVA Group, cùng một số công ty chứng khoán lớn như Chứng khoán SSI…
Dựa vào các điều kiện Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ, giới tài chính nhận định một số "ông lớn" sau đủ điều kiện "bước chân" vào làm tài sản số:
HDEX: Nền tảng tài chính số trong hệ sinh thái HDBank - Sovico
CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa HD (HDEX) được đánh giá là đơn vị sở hữu nền tảng tài chính và hệ sinh thái hậu thuẫn mạnh mẽ trong nhóm các ứng viên thí điểm.
Doanh nghiệp này được thành lập ngày 25/9/2025, với vốn điều lệ ban đầu 200 tỷ đồng, đặt trụ sở tại PV Gas Tower (TP.HCM). Dù không dẫn đầu về quy mô vốn, HDEX lại gây chú ý bởi cơ cấu cổ đông.
Cụ thể, CTCP Chứng khoán HD - công ty liên kết của HDBank góp 15% vốn. Phần còn lại thuộc về Galaxy Pay (10%) và Galaxy Technology Services (75%), hai pháp nhân nằm trong Galaxy Holdings -tập đoàn công nghệ số thuộc Sovico Group, nơi bà Nguyễn Thị Phương Thảo từng đảm nhiệm vai trò Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc.
Với sự hiện diện nổi bật của Galaxy Holdings, HDEX được nhìn nhận không chỉ là một sàn giao dịch đơn lẻ mà là một phần trong chiến lược số hóa tài chính tổng thể của hệ sinh thái Sovico - HDBank, nơi ngân hàng, công nghệ, thanh toán và dữ liệu được kết nối chặt chẽ. Nhờ lợi thế về quan hệ ngân hàng, nguồn lực tài chính và khả năng mở rộng, HDEX được kỳ vọng đóng vai trò ổn định thị trường trong giai đoạn thí điểm.
VIXEX - Liên minh Gelex, VIX và công nghệ
Trong khi HDEX nổi bật nhờ hệ sinh thái tài chính, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX) lại thu hút sự chú ý bởi quy mô vốn lớn và cấu trúc cổ đông mang tính chiến lược.
VIXEX được thành lập ngày 26/8/2025 tại Hà Nội, với vốn điều lệ lên tới 1.000 tỷ đồng, mức cao nhất trong nhóm bốn ứng viên. Trong đó, FTG Việt Nam sở hữu 64,5% vốn, Chứng khoán VIX nắm 15% và CTCP Máy tính - Truyền thông - Điều khiển 3C chiếm 20,5%.
Cấu trúc này tạo nên thế “ba trụ cột”, khi FTG Việt Nam có mối liên hệ chặt chẽ với Gelex Group, Chứng khoán VIX cung cấp kinh nghiệm thị trường vốn, còn 3C đảm nhiệm vai trò hạ tầng công nghệ. Đáng chú ý, Gelex hiện sở hữu khoảng 10% vốn tại Eximbank, qua đó mở ra khả năng kết nối giữa thị trường tài sản số và hệ thống ngân hàng truyền thống trong tương lai, khi điều kiện pháp lý cho phép.
Gần đây, việc VIXEX hợp tác với Tập đoàn FPT trong phát triển tài sản số tiếp tục củng cố tham vọng mở rộng nhanh và mạnh của liên minh này trong giai đoạn thí điểm.
TCEX - Hướng tiếp cận Wealthtech từ hệ sinh thái Techcombank
CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX) lựa chọn cách tiếp cận khác biệt so với hai mô hình trên, khi không đặt nặng quy mô vốn ban đầu mà tập trung vào nền tảng công nghệ và tệp khách hàng chất lượng cao.
TCEX được thành lập ngày 5/5/2025, đặt trụ sở tại Tòa nhà Techcombank (Hà Nội). Người đại diện theo pháp luật là ông Nguyễn Xuân Minh, hiện giữ chức Chủ tịch HĐQT tại TCBS và TechcomCapital. Ban đầu, doanh nghiệp có vốn điều lệ 3 tỷ đồng, sau đó tăng lên 101 tỷ đồng vào tháng 8/2025.
Dù không công bố chi tiết cơ cấu cổ đông mới, TCEX được xem là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái Techcombank – TCBS. Chiến lược trọng tâm của đơn vị này là Wealthtech, tích hợp tài sản mã hóa vào danh mục quản lý tài sản bên cạnh cổ phiếu, trái phiếu và các sản phẩm đầu tư truyền thống. Với lượng lớn khách hàng affluent sẵn có, TCEX được đánh giá sở hữu lợi thế đáng kể về khả năng tiếp cận và chuyển đổi nhà đầu tư.
CAEX - Dấu ấn VPBank và định hướng M&A, RWA
CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) là đại diện cuối cùng trong nhóm bốn ứng viên, mang đậm dấu ấn của hệ sinh thái VPBank.
Trong cơ cấu cổ đông, CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS) – công ty con của VPBank – góp 2,75 tỷ đồng, tương ứng 11% vốn điều lệ. Hai cổ đông còn lại gồm CTCP LynkiD nắm 50% và Công ty TNHH Đầu tư Future Land sở hữu 39%.
LynkiD được thành lập năm 2020, hoạt động trong lĩnh vực cổng thông tin điện tử và thương mại điện tử, đồng thời phát triển nền tảng tích điểm – đổi quà và trở thành đối tác loyalty độc quyền của VPBank từ năm 2022. Trong khi đó, Future Land ra đời cuối năm 2023, tăng vốn lên 120 tỷ đồng vào tháng 3/2025, do bà Nguyễn Thị Diệu Ánh làm Chủ tịch HĐQT, hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản.
Dù danh sách chính thức các đơn vị tham gia thí điểm vẫn chưa được công bố, sự xuất hiện của những cái tên lớn cho thấy thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt. Mỗi ứng viên đều sở hữu những lợi thế riêng, từ hệ sinh thái tài chính quy mô lớn, tệp khách hàng cao cấp đến khả năng token hóa tài sản thực.
Tuy vậy, việc được lựa chọn thí điểm mới chỉ là bước khởi đầu. Thách thức lớn hơn nằm ở khả năng xây dựng niềm tin cho nhà đầu tư và tuân thủ một khung pháp lý hoàn toàn mới. Giới tài chính đang theo dõi sát sao để xem trong số bốn “ông lớn” được nhắc đến, ai sẽ thực sự trở thành người mở đường và dẫn dắt thị trường tài sản số Việt Nam trong giai đoạn tới.
