Chuyên gia cảnh báo: GDP tăng cũng 'khó cứu', nền kinh tế số 1 thế giới đang bên bờ suy thoái
(Thị trường tài chính) - Dưới đây là 3 lý do cho thấy kinh tế Mỹ đang tiến gần suy thoái hơn những gì GDP thể hiện, theo một nhà kinh tế hàng đầu.
Mark Zandi không mấy lạc quan về triển vọng kinh tế khi năm 2026 bắt đầu.
Kinh tế trưởng của Moody’s Analytics đã liên tục gióng lên hồi chuông cảnh báo trong suốt năm 2025, và đến nay ông vẫn cho rằng những tiêu đề nói về GDP tăng mạnh và nền kinh tế ổn định đang che khuất nhiều vấn đề tiềm ẩn.
Luận điểm trung tâm của Zandi xoay quanh sự suy yếu của thị trường lao động, điều mà ông tin rằng đang bị “ngụy trang” bởi các con số GDP bề nổi đầy tích cực.
Trong báo cáo triển vọng mới nhất cho năm 2026, Zandi viết rằng dù kinh tế Mỹ vẫn đang mở rộng, nhưng đà tăng trưởng rất mong manh. Việc nó có trở nên vững chắc hơn trong năm tới hay không phụ thuộc lớn vào chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump, đặc biệt là các chính sách liên quan đến thuế quan và nhập cư.
Nếu chính sách kinh tế tiếp tục đi theo hướng hiện tại, Zandi cho rằng những vấn đề từng gây khó khăn cho Mỹ trong năm ngoái nhiều khả năng sẽ kéo dài. Ngay cả mức tăng trưởng GDP tương đối cao cũng không thể che giấu những “vết nứt” bên dưới bề mặt.
Theo ông, có nhiều lý do để tin rằng nguy cơ suy thoái đang ở mức cao.
Nền kinh tế tăng trưởng, nhưng chưa đủ nhanh
Thoạt nhìn, kinh tế Mỹ có vẻ mạnh mẽ, nhưng Zandi cho rằng các con số đang gây hiểu lầm. Tính đến tác động của việc Chính phủ đóng cửa trong sáu tuần, ông ước tính tăng trưởng GDP thực trong quý IV chỉ khoảng 2%.
Mức này thấp hơn tốc độ cần thiết để tạo đủ việc làm cho tất cả những người mới gia nhập lực lượng lao động. Việc tăng trưởng liên tục dưới tiềm năng cuối cùng sẽ cản trở khả năng mở rộng bền vững của nền kinh tế.
“Dĩ nhiên, nền kinh tế không thể duy trì tăng trưởng dưới mức tiềm năng trong thời gian dài. Điều đó là không bền vững. Người tiêu dùng và doanh nghiệp cuối cùng sẽ mất niềm tin, trở nên thận trọng hơn trong chi tiêu và đầu tư, dẫn đến mất thêm việc làm và tỷ lệ thất nghiệp cao hơn. Suy thoái rồi sẽ xảy ra”, Zandi nói.
Thị trường lao động xấu đi là tín hiệu rõ ràng của suy thoái
Zandi nhiều lần chỉ ra rằng các vấn đề trong thị trường lao động là dấu hiệu báo trước một giai đoạn suy giảm kinh tế. Bước sang năm 2026, ông vẫn đặc biệt lo ngại về những “vết nứt” ngày càng rõ rệt, khi nền kinh tế không đủ khả năng hấp thụ nguồn cung lao động mới một cách nhanh chóng.
“Việc tỷ lệ thất nghiệp chắc chắn đang tăng lên là bằng chứng cho thấy tốc độ tăng trưởng cơ bản 2% của nền kinh tế đang thấp hơn mức tiềm năng - mức cần thiết để tạo việc làm cho tất cả những người gia nhập lực lượng lao động”, ông nhấn mạnh.
Zandi cũng cho biết hoạt động tuyển dụng đã giảm xuống mức trong lịch sử thường gắn liền với các chu kỳ suy thoái kinh tế, một dấu hiệu thường xuất hiện trước khi suy thoái xảy ra.
Rủi ro từ thị trường chứng khoán vẫn rất cao
Zandi cảnh báo không nên coi thị trường chứng khoán như “bảng điểm” của nền kinh tế. Theo ông, hiệu ứng tài sản từ việc giá cổ phiếu tăng cao có thể đang làm mờ đi bức tranh thực tế về sức khỏe của người tiêu dùng.
Ông thừa nhận đà tăng của thị trường đã tạo ra một lực đẩy quan trọng cho nền kinh tế trong năm 2025. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh nguy cơ bong bóng AI vỡ, kéo theo những rủi ro mang tính hệ thống rộng lớn hơn.
“Nếu thị trường chứng khoán thực sự là một bong bóng và nó vỡ, cuốn trôi khối tài sản này, chi tiêu của người tiêu dùng sẽ chịu một cú sốc lớn, từ đó kích hoạt suy thoái”, Zandi nói. “Đó chính xác là những gì đã xảy ra sau khi bong bóng Y2K sụp đổ”.
