Việt Nam áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội
(Thị trường tài chính) - Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị định số 333/2025/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 333/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng, trách nhiệm, trình tự, thủ tục thực hiện các biện pháp này, đồng thời quy định việc áp dụng giám sát điện tử và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng đối với người chưa thành niên phạm tội.
Nghị định gồm 6 chương, 27 điều, hướng dẫn cụ thể việc thực hiện một số quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên. Nội dung trọng tâm bao gồm các biện pháp xử lý chuyển hướng như tham gia chương trình học tập, học nghề, điều trị hoặc tư vấn tâm lý; trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp tại cộng đồng; việc giám sát điện tử; cũng như các biện pháp hỗ trợ tái hòa nhập xã hội.
Theo quy định, biện pháp giám sát điện tử được áp dụng đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo trong phạm vi địa bàn cấp xã nơi người đó cư trú. Thiết bị giám sát điện tử là thiết bị dùng để theo dõi, thu thập và truyền dữ liệu về hoạt động của người bị giám sát, có thể được gắn trực tiếp trên người hoặc trên vật dụng mà người đó buộc phải mang theo. Việc sử dụng thiết bị phải bảo đảm không cản trở sinh hoạt, vệ sinh cá nhân và không bị lợi dụng để gây phân biệt đối xử trong cộng đồng.
Nghị định quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và gia đình trong quá trình thi hành biện pháp giám sát điện tử. Theo đó, UBND cấp xã nơi người chưa thành niên cư trú có trách nhiệm tổ chức thực hiện quyết định giám sát điện tử, thông báo kết quả thực hiện cho cơ quan đã ra quyết định, xem xét đề nghị cho phép người được giám sát ra khỏi phạm vi giám sát khi có lý do chính đáng và thông báo kịp thời các trường hợp vi phạm nghĩa vụ cam đoan.
Công an cấp xã có trách nhiệm tham mưu cho UBND cùng cấp trong việc tổ chức thực hiện, trực tiếp quản lý, giám sát và hỗ trợ người chưa thành niên được áp dụng biện pháp này; tiếp nhận, cấp phát, thu hồi thiết bị giám sát điện tử; lập biên bản khi phát hiện vi phạm; định kỳ tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện và báo cáo cơ quan có thẩm quyền.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm phối hợp trong quá trình thi hành quyết định, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cần thiết nhằm giúp người được giám sát thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cam đoan, đồng thời đánh giá hiệu quả của biện pháp giám sát điện tử. Gia đình người chưa thành niên có trách nhiệm phối hợp quản lý, giáo dục, động viên và thường xuyên trao đổi thông tin với cơ quan chức năng trong suốt thời gian áp dụng biện pháp.
Về trình tự, thủ tục thi hành, ngay sau khi nhận được quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử, Trưởng Công an cấp xã phân công cán bộ trực tiếp quản lý, giám sát, hỗ trợ và tiếp nhận người chưa thành niên tại trụ sở UBND cấp xã. Việc tiếp nhận phải được lập biên bản và lưu vào hồ sơ vụ việc. Trong thời gian giám sát, nếu người được giám sát vi phạm nghĩa vụ cam đoan, Công an cấp xã lập biên bản, báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã để thông báo cho cơ quan đã ra quyết định xử lý theo thẩm quyền.
Trường hợp người được giám sát tự ý rời khỏi phạm vi giám sát, không chấp hành giấy triệu tập, tháo dỡ, phá hoại hoặc làm gián đoạn hoạt động của thiết bị giám sát điện tử, Công an cấp xã sẽ lập biên bản vi phạm, yêu cầu chấm dứt hành vi và báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định. Nếu thiết bị bị phá hủy hoặc hư hỏng không thể sử dụng, người vi phạm phải bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Theo Nghị định số 333/2025/NĐ-CP, các quy định chung có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, riêng nội dung áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2028.
