Tin vui: Trung Quốc tìm ra thuốc phòng chống virus Nipah hiệu quả
(Thị trường tài chính) -Phát hiện về thuốc VV116 hỗ trợ đáng kể cho nỗ lực phòng chống dịch Nipah hiện nay ở Ấn Độ.
Hiện nay, các thông tin xoay quanh bệnh do virus Nipah gây nên đang khiến nhiều quốc gia lo lắng. Đây là một loại virus nguy hiểm, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào danh sách các mầm bệnh ưu tiên do khả năng gây tử vong cao, dao động từ 40% đến 75%. Thời gian gần đây, virus này đã gây ra một đợt bùng phát mới tại Ấn Độ. Tính đến nay, bang Tây Bengal đã ghi nhận 5 ca nhiễm và gần 100 người đã được yêu cầu tự cách ly tại nhà. Đáng nói, hiện nay chưa có vắc xin hay thuốc điều trị đặc liệu cho bệnh này.
Mới đây nhất, QQ đưa tin Viện Virus học Vũ Hán đã phát hiện một loại thuốc có hiệu quả rõ rệt trong việc chống lại virus Nipah. Theo đó, ngày 26/1, Viện Virus học Vũ Hán thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc đã đăng tải thông báo trên tài khoản WeChat chính thức, công bố các kết quả nghiên cứu quan trọng vừa được đăng trên một tạp chí khoa học quốc tế.
Nghiên cứu do các nhóm của Giáo sư Xiao Gengfu, Giáo sư Zhang Leike, Giáo sư Shan Chao cùng Tiến sĩ Hu Tianwen (thuộc Viện Dược liệu Thượng Hải và Công ty TNHH Dược phẩm sinh học Wangshan Wangshui) thực hiện.
Theo nghiên cứu, hợp chất tương tự nucleoside dùng đường uống VV116 cho thấy hoạt tính kháng virus Nipah rất đáng kể, mở ra hy vọng mới trong công tác phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh truyền nhiễm mới nổi có tỷ lệ tử vong cao này. Đây là lần đầu tiên VV116 được chứng minh có tiềm năng điều trị virus Nipah, cho thấy khả năng ứng dụng không chỉ trong dự phòng cho các nhóm nguy cơ cao như nhân viên y tế và nhân viên phòng thí nghiệm, mà còn như một phương án điều trị sẵn có cho các đợt bùng phát hiện tại và trong tương lai.
Theo thông tin công khai, Công ty TNHH Dược phẩm sinh học Wangshan Wangshui là công ty con do Công ty TNHH Dược phẩm sinh học Suzhou Wangshan Wangshui. Đây là một công ty dược phẩm sinh học định hướng đổi mới, tập trung vào nghiên cứu và phát triển thuốc mới trong các lĩnh vực nhiễm virus, bệnh tâm thần - thần kinh và sức khỏe sinh sản. Công ty đã xây dựng một chuỗi công nghiệp khép kín, kiểm soát toàn bộ quy trình từ phát hiện thuốc đột phá, đánh giá hiệu quả điều trị, nghiên cứu tiền lâm sàng, nghiên cứu lâm sàng cho đến sản xuất và thương mại hóa, qua đó giúp rút ngắn thời gian chuyển giao từ phòng thí nghiệm sang ứng dụng lâm sàng. Công ty được thành lập năm 2013.
Hiện nay, Wangshan Wangshui có hai loại thuốc đột phá đang trong giai đoạn thương mại hóa, năm loại thuốc tiềm năng đang thử nghiệm lâm sàng và ba hợp chất đang ở giai đoạn nghiên cứu tiền lâm sàng. Trong đó, VV116 là chất ức chế RNA polymerase phụ thuộc RNA dạng nucleoside dùng đường uống, có phổ kháng virus rộng. Thuốc viên VV116 đã được phê duyệt lưu hành tại Trung Quốc và Uzbekistan (tên thương mại: Mindvy®) để điều trị Covid-19.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng VV116 và các phân tử hoạt động chuyển hóa của nó thể hiện hoạt tính ức chế đáng kể đối với virus Nipah từ các nguồn khác nhau. Trong các mô hình nhiễm bệnh trên động vật, sử dụng thuốc bằng đường uống đúng cách có thể cải thiện tỷ lệ sống sót của động vật thí nghiệm và giảm đáng kể tải lượng virus trong các cơ quan đích như phổi, lá lách và não.
Các chuyên gia cho rằng nguy cơ lây lan virus Nipah hiện nay có thể kiểm soát được. Tuy nhiên, những người có kế hoạch du lịch đến Nam Á được khuyến cáo cần theo dõi sát tình hình dịch bệnh và tăng cường các biện pháp phòng ngừa.
Các kết quả nghiên cứu về VV116 đã hỗ trợ đáng kể cho nỗ lực phòng chống dịch Nipah hiện nay ở Ấn Độ. Là một loại thuốc uống đã được lưu hành trên thị trường, nó có thể được nhanh chóng triển khai sử dụng trong trường hợp khẩn cấp mà không cần chờ đợi chu kỳ phát triển thuốc mới kéo dài.
Đối với các nhóm có nguy cơ cao như nhân viên y tế và nhân viên phòng thí nghiệm, VV116 có thể được sử dụng như một loại thuốc dự phòng để giảm nguy cơ nhiễm bệnh, điều này đặc biệt quan trọng khi các trường hợp nhiễm bệnh đã xảy ra trong các cơ sở y tế.
Tính chất dùng đường uống của thuốc cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc phòng chống và kiểm soát dịch bệnh, cho phép phân phối và sử dụng nhanh chóng, đặc biệt là ở những khu vực hạn chế nguồn lực. Trong bối cảnh chưa có vắc xin, việc phát hiện ra VV116 đã lấp đầy khoảng trống trong điều trị virus Nipah, không chỉ để ứng phó khẩn cấp với đợt bùng phát hiện tại mà còn cung cấp một biện pháp đối phó quan trọng cho các đợt bùng phát virus Nipah tiềm tàng trong tương lai.
Trước những lo ngại của dư luận về khả năng virus Nipah lan sang Trung Quốc, bác sĩ Peng Jie - Trưởng khoa Bệnh truyền nhiễm Bệnh viện Nanfang thuộc Đại học Y khoa Nam Phương - cho biết nguy cơ này là có thật, nhưng nhìn chung vẫn nằm trong phạm vi kiểm soát hiện tại.
Các biện pháp đối phó với virus Nipah hiện nay chủ yếu tập trung vào phòng ngừa. Khi dịch bùng phát, khu vực nhiễm bệnh cần được phong tỏa và khử trùng ngay lập tức; động vật nghi nhiễm phải bị tiêu hủy và khu vực xung quanh được giám sát chặt chẽ. Người dân cần tránh ăn trái cây bị dơi cắn hoặc nhiễm bẩn, không uống nước ép chà là chưa qua xử lý nhiệt.
Khi chăm sóc bệnh nhân hoặc xử lý động vật, cần sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ cá nhân như găng tay và khẩu trang. Việc xét nghiệm mẫu phải do các chuyên gia thực hiện trong điều kiện an toàn sinh học nghiêm ngặt.
Cùng ngày, bác sĩ Li Dongzeng - Trưởng khoa Hô hấp và Bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện You’an Bắc Kinh (Đại học Y khoa Thủ đô) - cho biết trong số 5 ca nhiễm virus Nipah tại Tây Bengal có cả nhân viên y tế. Đây là tín hiệu đáng lo ngại, cho thấy khả năng lây truyền từ người sang người có thể đang gia tăng.
Trước đây, virus Nipah được cho là chỉ lây từ người sang người khi có tiếp xúc gần và kéo dài, đặc biệt trong các trường hợp bệnh nhân bị viêm phổi nặng, có nguy cơ lây qua đường hô hấp. Việc nhân viên y tế vẫn bị nhiễm dù đã có biện pháp bảo hộ cho thấy cần tăng cường hơn nữa công tác phòng ngừa và kiểm soát.
Bác sĩ Li Dongzeng khuyến cáo:
Theo dõi chặt chẽ thông tin dịch bệnh tại Nam Á, đặc biệt là diễn biến của virus Nipah;
Chú ý an toàn thực phẩm và vệ sinh tay, tránh tiếp xúc với thực phẩm có thể bị ô nhiễm bởi dơi hoặc lợn;
Thực hiện các biện pháp bảo vệ cá nhân tại nơi đông người, đeo khẩu trang khi cần thiết.
Đối với công tác phòng chống dịch trong nước, ông cho rằng nhân viên y tế, đặc biệt tại các phòng khám sốt, khoa cấp cứu và khoa hô hấp, cần được đào tạo trước về virus Nipah. Khi tiếp nhận bệnh nhân đến từ khu vực Nam Á có dịch, cần khai thác kỹ tiền sử, khám toàn diện và tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp bảo hộ cá nhân. Nếu nghi ngờ nhiễm bệnh, phải báo cáo ngay cho cơ quan kiểm soát dịch bệnh và gửi mẫu xét nghiệm.
Hiện nay, đa số bệnh viện Trung Quốc chưa triển khai xét nghiệm virus Nipah, do đó các cơ quan chức năng cần sớm hoàn thiện hệ thống xét nghiệm trước khi dịch xảy ra.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Quảng Đông cũng khuyến cáo người dân đi du lịch đến Ấn Độ cần tránh tiếp xúc với dơi và lợn, không đến khu vực sinh sống của dơi ăn quả (như vườn dừa, chuối), tránh tiếp xúc với chà là tươi hoặc nước ép chà là, không tiếp xúc với lợn ốm hoặc lợn chết, không ăn thực phẩm có thể bị nhiễm phân, nước tiểu hoặc nước bọt của động vật. Nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, cần đến cơ sở y tế sớm và thông báo rõ lịch sử di chuyển.
