Tịch thu 13,5 tấn vàng, 800.000 tỷ đồng và nhiều biệt thự của một Bí thư Thành ủy, hé lộ vụ án tham nhũng từng gây rúng động Trung Quốc
(Thị trường tài chính) - Sau quá trình điều tra, người này bị tuyên án tử hình vì tội Nhận hối lộ.
Vào năm 2019, dư luận Trung Quốc đặc biệt quan tâm tới thông tin liên quan đến vụ điều tra kỷ luật đối với Trương Kỳ, thời điểm đó là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Hải Nam, Bí thư Thành ủy Hải Khẩu.
Ngày 6/9/2019, trên trang thông tin chính thức của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc (CCDI) xuất hiện thông báo nêu rõ: “Trương Kỳ - Ủy viên Thường vụ tỉnh ủy Hải Nam, Bí thư thành ủy Hải Khẩu, đang bị điều tra vì bị nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật”.
Ngay sau thông báo này, nhiều cơ quan truyền thông trong và ngoài Trung Quốc đồng loạt đưa tin xoay quanh khối tài sản được cho là bị phát hiện trong quá trình khám xét nơi ở của Trương Kỳ. Theo các thông tin lan truyền thời điểm đó, lực lượng chức năng đã thu giữ khoảng 13,5 tấn vàng miếng và vàng thỏi được cất giấu trong một hầm bí mật tại nhà riêng của ông.
Ngoài ra, Trương Kỳ còn bị cho là sở hữu hàng chục tài khoản ngân hàng với tổng số tiền lên tới 268 tỷ nhân dân tệ, tương đương 800.000 tỷ đồng (tỷ giá quy đổi tại thời điểm xảy ra vụ việc), cùng nhiều biệt thự và tài sản giá trị khác không thể giải trình rõ nguồn gốc.
Báo chí Trung Quốc khi đó ước tính tổng giá trị tài sản liên quan đến các cáo buộc tham nhũng của Trương Kỳ có thể lên tới khoảng 830.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, cũng trong năm 2019, nhiều ý kiến hoài nghi bắt đầu xuất hiện trong dư luận.
Theo tờ Sohu, không ít người đặt câu hỏi về mức độ xác thực của các con số được công bố, trong bối cảnh GDP hằng năm của tỉnh Hải Nam khi đó chỉ ở mức hơn 400 tỷ nhân dân tệ, trong khi riêng số tiền bị cho là Trương Kỳ tham nhũng đã lên tới 268 tỷ nhân dân tệ, chưa tính tới 13,5 tấn vàng. Giá thị trường của 1 tấn vàng tại Trung Quốc vào thời điểm đó được ước tính trên 300 triệu nhân dân tệ, khiến lượng vàng nói trên trở thành con số “khó tin” đối với nhiều người.
Từ những nghi vấn này, xuất hiện cả các đồn đoán cho rằng Trương Kỳ có thể đã phát hiện một kho báu nào đó, khi Hải Nam từng là địa bàn hoạt động của cướp biển Trung Quốc trong thời phong kiến. Dù vậy, cũng có quan điểm cho rằng “nghèo đói luôn giới hạn trí tưởng tượng của chúng ta, chỉ có bạn là không thể nghĩ tới, không có gì mà họ không thể làm”, hàm ý về khả năng tích lũy tài sản khổng lồ của các quan chức tham nhũng.
Sau quá trình điều tra kéo dài, ngày 3/12/2020, ông Trương Kỳ được đưa ra xét xử tại Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông. Tại phiên tòa, ông bị tuyên án tử hình vì tội Nhận hối lộ. Tòa án Trung cấp Quảng Châu cũng quyết định tước quyền chính trị suốt đời, đồng thời tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân và chuyển toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp vào ngân khố Nhà nước.
Theo hồ sơ do tờ Caixin công bố, Trương Kỳ sinh tháng 3/1961, quê tại huyện Thọ, tỉnh An Huy, có trình độ thạc sĩ quản trị kinh doanh và sở hữu 2 bằng kỹ sư. Năm 1981, sau khi tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm An Huy, ông tham gia công tác Đoàn và từng bước đảm nhiệm vị trí Phó Bí thư Đoàn trường.
Sau 7 năm công tác, Trương Kỳ được điều chuyển làm Phó Giám đốc một công ty khai thác tại tỉnh Hồ Nam, trực thuộc Bộ Công nghiệp Than Trung Quốc.
Năm 1988, khi tỉnh Hải Nam được thành lập và trở thành đặc khu kinh tế, Trương Kỳ hưởng ứng chương trình “100 nghìn người tài” và chuyển tới công tác tại đây, mở ra bước ngoặt lớn trong sự nghiệp. Ông lần lượt giữ các chức vụ như Giám đốc Văn phòng Công nghiệp và Thương mại thuộc Ủy ban hành chính Khu thí nghiệm phát triển nông nghiệp tỉnh Hải Nam, Phó Giám đốc Cục Công nghiệp và Thương mại tỉnh, lãnh đạo Đoàn Kiểm tra kỷ luật tỉnh.
Trong quá trình công tác tại Hải Nam, Trương Kỳ tiếp tục thăng tiến, từng đảm nhiệm các vị trí Phó Bí thư Thành ủy, Phó thị trưởng thành phố Tam Á, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Hải Nam, Thị trưởng và Bí thư Thành ủy thành phố Đam Châu.
Tháng 9/2014, ông được bầu vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hải Nam và 1 tháng sau đó giữ chức Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, kiêm Bí thư Thành ủy Tam Á. Từ tháng 11/2016, Trương Kỳ đảm nhiệm cương vị Bí thư Thành ủy Hải Khẩu cho đến khi bị điều tra chưa đầy 3 năm sau đó.
