Thức uống xuất hiện trong đám cưới bị nghi là nguồn lây virus Nipah
(Thị trường tài chính) - Các chuyên gia nghi ngờ nữ điều dưỡng tại Bệnh viện Narayana Multispeciality nhiễm virus Nipah do uống mật của loại quả này.
Ngày 26/1, Tiến sĩ Sayan Chakraborty - chuyên gia bệnh truyền nhiễm, xác nhận 2 trường hợp dương tính với virus Nipah là điều dưỡng đang làm việc tại Bệnh viện tư nhân Narayana Multispeciality, thị trấn Barasat, bang Tây Bengal, cách thủ phủ Kolkata khoảng 25 km. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, tình hình dịch bệnh hiện được kiểm soát, chưa ghi nhận dấu hiệu lây lan trên diện rộng.
Đại diện Cơ quan Y tế bang Tây Bengal cho biết 2 nữ điều dưỡng từng trực chung ca đêm trong khoảng thời gian từ ngày 28 đến 30/12/2025. Đến ngày 31/12/2025, cả 2 xuất hiện triệu chứng sốt cao và suy hô hấp, diễn tiến nặng trong thời gian ngắn. Ngày 4/1, 2 bệnh nhân được chuyển vào khoa hồi sức tích cực (ICU). Tính đến nay, 1 người đã cai được máy thở, sức khỏe có dấu hiệu cải thiện, trong khi người còn lại vẫn trong tình trạng nguy kịch.
Kết quả điều tra dịch tễ bước đầu đưa ra 2 giả thuyết về nguồn lây. Giả thuyết được đánh giá có khả năng cao nhất tập trung vào nữ điều dưỡng A (người đang nguy kịch). Bệnh nhân này từng tham dự một đám cưới tại khu vực biên giới Ấn Độ - Bangladesh vào giữa tháng 12/2025 và có sử dụng mật chà là tươi. Giới chức y tế nhận định bệnh nhân có thể đã nhiễm virus Nipah do uống mật cây bị lẫn dịch tiết của dơi ăn quả - vật chủ tự nhiên của virus. Điều dưỡng B - đồng nghiệp làm việc cùng ca, được cho là bị lây nhiễm chéo thông qua tiếp xúc trực tiếp sau đó.
Theo Tiến sĩ Aishwarya R. - chuyên gia tư vấn bệnh truyền nhiễm, loài dơi mang virus Nipal hay ăn quả chà là nói riêng và ăn các loại quả khác nói chung. Do đó, người dân tuyệt đối không nên ăn quả chà là bị rụng, bị cắn, uống nhựa chà là chưa được tiệt trùng.
Quả chà là là loại trái cây nhiệt đới thuộc họ cọ, có vị ngọt đậm, cấu trúc dẻo và mùi thơm đặc trưng, thường mọc thành chùm trên cây. Loại quả này phổ biến tại các khu vực Trung Đông và Địa Trung Hải.
Bên cạnh giả thuyết trên, cơ quan chức năng cũng đặt ra khả năng tồn tại một “bệnh nhân số 0” đã tử vong trước đó vì suy hô hấp nghiêm trọng nhưng chưa kịp được xét nghiệm. Theo kịch bản này, cả 2 điều dưỡng có thể đã phơi nhiễm virus trong quá trình chăm sóc ca bệnh nói trên. Giới chức y tế thừa nhận đây có thể là trường hợp bỏ sót chẩn đoán ban đầu, do các biểu hiện lâm sàng dễ nhầm lẫn với bệnh lý hô hấp thông thường.
Ngay sau khi phát hiện ổ dịch, chính quyền bang Tây Bengal triển khai khoanh vùng và truy vết các trường hợp liên quan. Tổng cộng 180 người được xác định có liên quan dịch tễ, trong đó 20 trường hợp tiếp xúc gần (F1), gồm bác sĩ, nhân viên y tế và người nhà bệnh nhân, đã được đưa đi cách ly tập trung. Ông Narayan Swaroop Nigam - đại diện y tế bang, cho biết các mẫu xét nghiệm hiện tại đều cho kết quả âm tính, song công tác giám sát vẫn tiếp tục cho đến khi hoàn tất chu kỳ theo dõi 21 ngày. Bộ Y tế và Phúc lợi Gia đình Ấn Độ đã phát cảnh báo trên phạm vi toàn quốc, yêu cầu các bang tăng cường giám sát nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát.
Diễn biến tại Tây Bengal cũng khiến các quốc gia lân cận nâng mức cảnh giác. Thái Lan và Nepal đã tăng cường sàng lọc thân nhiệt đối với hành khách đến từ bang này tại các cửa khẩu và sân bay quốc tế. Tại Việt Nam, cơ quan chức năng cho biết hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm hiện chưa ghi nhận trường hợp mắc virus Nipah.
Virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh nguy hiểm hàng đầu, với tỷ lệ tử vong được ghi nhận lên tới 75%. Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng giống cúm, sau đó nhanh chóng tiến triển thành viêm não, hôn mê trong vòng 24-48 giờ và để lại di chứng thần kinh lâu dài cho khoảng 20% người sống sót. Hiện nay, thế giới chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu, phác đồ điều trị chủ yếu dựa vào các biện pháp chăm sóc và hỗ trợ. Các chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc với dơi và lợn mắc bệnh, tránh sử dụng mật cây tươi chưa qua xử lý nhiệt, đồng thời rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn để giảm nguy cơ phơi nhiễm virus.
