Nông dân Hà Tĩnh đi thu gom phế liệu, bất ngờ phát hiện 15kg tiền nằm sâu dưới lòng đất, cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc xác minh
(Thị trường tài chính) - Hiện vật được tìm thấy là hàng nghìn đồng tiền bằng đồng đã bị ô-xy hóa theo thời gian.
Trong quá trình thu gom, rà soát phế liệu, một nhóm người dân tại thôn Làng Chè, xã Sơn Kim 2, tỉnh Hà Tĩnh đã bất ngờ phát hiện một khối lượng lớn tiền cổ nằm sâu dưới lòng đất, thu hút sự quan tâm của dư luận và giới nghiên cứu.
Theo ghi nhận ban đầu, số tiền cổ được tìm thấy có tổng trọng lượng khoảng 15kg, gồm hàng nghìn đồng tiền bằng đồng đã bị ô-xy hóa theo thời gian. Nhiều đồng tiền dính chặt vào nhau thành từng mảng lớn. Đây là loại tiền tròn, đường kính khoảng 2,4cm, chính giữa được đục lỗ vuông cạnh khoảng 0,6cm - đặc trưng phổ biến của tiền kim loại cổ phương Đông.
Trên mặt trước mỗi đồng tiền đều khắc hai chữ Hán “Ngũ Thù” theo thể triện thư, mặt sau để trơn, viền tiền mảnh và đều. Qua đối chiếu hình thức và ký tự, các nhà nghiên cứu xác định đây là tiền “Ngũ Thù”, một trong những loại tiền kim loại xuất hiện sớm và có thời gian lưu hành lâu đời nhất trong lịch sử Trung Hoa cũng như khu vực Đông Á.
Theo các tài liệu lịch sử, tiền “Ngũ Thù” bắt đầu được đúc từ thời Tây Hán, vào khoảng thế kỷ II trước Công nguyên. Loại tiền này tiếp tục được sử dụng rộng rãi trong suốt nhiều thế kỷ sau đó, bao gồm cả giai đoạn Bắc thuộc ở Việt Nam, cho đến khi dần được thay thế bởi đồng Khai Nguyên Thông Bảo dưới thời nhà Đường.
Tên gọi “Ngũ Thù” mang ý nghĩa là “năm thù”, trong đó “thù” là một đơn vị đo trọng lượng cổ, tương đương khoảng 4 gram theo cách tính ngày nay. Trong những thế kỷ đầu Công nguyên, tiền “Ngũ Thù” giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - thương mại, là phương tiện thanh toán phổ biến tại nhiều vùng chịu ảnh hưởng của nhà Hán, trong đó có khu vực Giao Châu.
Điểm đáng chú ý của phát hiện lần này không chỉ nằm ở số lượng tiền lớn mà còn ở địa điểm được tìm thấy. Xã Sơn Kim 2 là khu vực miền núi giáp biên giới, địa hình hiểm trở, thời phong kiến phần lớn là rừng núi rậm rạp, dân cư thưa thớt.
Việc xuất lộ một khối lượng lớn tiền “Ngũ Thù” tại đây đặt ra nhiều câu hỏi khoa học đáng quan tâm, như khả năng tồn tại các tuyến giao thương cổ, điểm tập kết hàng hóa, nơi cất giấu tài sản, hoặc dấu tích liên quan đến hoạt động đi lại qua vùng biên viễn trong lịch sử.
Các chuyên gia nhận định, đây có thể là loại tiền cổ có niên đại sớm nhất từng được phát hiện tại địa phương. Phát hiện này được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm những tư liệu quan trọng, góp phần làm sáng tỏ lịch sử cư trú cũng như quá trình giao lưu kinh tế - văn hóa ở khu vực miền núi phía Tây Hà Tĩnh trong những thế kỷ đầu Công nguyên.
Hiện nay, các cơ quan chức năng cùng ngành văn hóa địa phương đang tiến hành các bước xác minh, thu thập, bảo quản và nghiên cứu theo đúng quy định của pháp luật nhằm làm rõ giá trị lịch sử - khảo cổ của khối tiền cổ nói trên, đồng thời ngăn chặn nguy cơ thất lạc hoặc mua bán trái phép cổ vật.
