Gia đình hiếm hoi của Việt Nam có 3 cha con cùng nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh: 2 người là 'tướng' ghép tạng kiệt xuất, con dâu, cháu nội đều là bác sĩ lừng danh
(Thị trường tài chính) - Không chỉ vị Giáo sư này mà cả các con, cháu của ông đều đóng góp to lớn cho nền y học Việt Nam.
Nhắc tới đại gia đình có đóng góp to lớn cho nền y học Việt Nam thì chắc chắn không thể bỏ qua gia đình Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân (LLVTND) Lê Thế Trung.
Cha là Giáo sư sư đầu ngành về y học điều trị bỏng, ghép tạng và y học thảm họa
Giáo sư, TSKH, Thầy thuốc Nhân dân, Thiếu tướng, Anh hùng LLVTND Lê Thế Trung sinh năm 1928 tại Hà Nội. Thuở nhỏ, ông theo học tại trường Tiểu học Hàm Long, trường Bưởi (nay là trường THPT Chu Văn An, Hà Nội). Tháng 7/1946 ông gia nhập quân đội. Năm 1948, ông được kết nạp vào Đảng.
Theo lời kể của con trai Giáo sư Lê Thế Trung, ông vốn là công nhân ngành in, sau đó gia nhập Vệ quốc đoàn. Trong thời gian này, ông học khóa y tá Vệ quốc đoàn, lớp y sĩ của trường Quân y sĩ Việt Nam, Liên khu Việt Bắc.
Trong những năm tháng chiến tranh, ông đã tham gia nhiều chiến dịch lớn, đảm nhận nhiều cương vị khác nhau. Ông luôn trăn trở, làm thế nào để giúp cho bộ đội của ta có sức khỏe tốt nhất, làm sao để giảm tỷ lệ thương vong, điều trị cho thương, bệnh binh của ta nhanh khỏi bệnh.
Từ những trăn trở đó, ông đã đi sâu nghiên cứu và tìm ra các phương pháp phù hợp để xử trí vết thương chiến tranh, đặc biệt là vết thương do bỏng.
Năm 1968, Giáo sư Lê Thế Trung đã trực tiếp đi tới chiến trường Khe Sanh. Tại đây, ông tiếp tục nghiên cứu về ngoại khoa trong chiến tranh đồng thời hoàn thành công trình “Nghiên cứu về tổn thương do sóng nổ, xử trí ngoại khoa và bỏng chấn thương, ghép da tự thân tại chiến trường”.
Năm 1972, ông hoàn thành công trình “Bỏng và phẫu thuật tiếp da”. Sau này, ông đề xuất thành lập Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác trên cơ sở Khoa Bỏng, Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân Y. Từ đây ông đảm nhận vị trí Giám đốc viện bỏng kiêm Chủ tịch Hội Bỏng Việt Nam.
Tháng 8/1978, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, vì những đóng góp đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Năm 1981, ông được phong hàm Phó Giáo sư. Năm 1982, được phong hàm Giáo sư. Năm 1986, ông bảo vệ xuất sắc luận án TSKH tại Học viện Quân y Kyrov, Liên bang Nga.
Năm 1988, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng, khi đó ông đang đảm nhận cương vị Giám đốc Học viện Quân Y. Năm 1992, Học viện Quân y tổ chức thành công ca ghép thận đầu tiên tại Việt Nam. Năm 2004, Giáo sư Lê Thế Trung cùng các đồng nghiệp tiếp tục tổ chức thành công ca ghép gan đầu tiên tại Việt Nam.
Năm 2015, khi Hội Ghép tạng Việt Nam được thành lập, ông được bầu là Chủ tịch danh dự đầu tiên của hội.
Bên cạnh đó, Giáo sư Lê Thế Trung còn có nhiều đóng góp cho chuyên ngành y học thảm họa. Ông cũng cho ra đời nhiều cuốn sách “Y học thảm họa". Một loạt công trình nghiên cứu của ông đã được đưa vào điều trị bỏng, làm lành vết thương và hỗ trợ điều trị ung thư hiệu quả.
Năm 2017, ông được vinh dự được trao tặng Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng.
Con trai là nhân tài kiệt xuất trong lĩnh vực ghép tạng
“Hổ phụ sinh hổ tử” là câu nói dành cho gia đình Giáo sư Lê Thế Trung. Con trai của ông là Thiếu tướng, Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Ưu tú, Bác sĩ cao cấp Lê Trung Hải - nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y, nguyên Phó cục trưởng Cục Quân y (Tổng cục Hậu cần).
Giáo sư Lê Trung Hải tốt nghiệp Đại học Quân y (nay là Học viện Quân y). Sau khi tốt nghiệp, ông tham gia đội hình của Sư đoàn 337, tại điểm cao 400, thuộc huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn. Trong thời gian này, ông vừa cùng đồng đội tham gia chiến đấu, vừa đảm nhận công tác cứu chữa thương, bệnh binh.
Ông từng có cơ hội đi tu nghiệp ở các quốc gia như Mỹ, Đức, Nhật Bản... và là một trong những chuyên gia ghép tạng hàng đầu của Việt Nam. Năm 1993, ông từng tham gia ghép thận cho ông Lê Thanh Nghiêm, sinh năm 1960, nguyên Bí thư Thị ủy Đông Hòa, tỉnh Phú Yên cùng với Giáo sư Tôn Thất Bách, Giáo sư Lê Thế Trung.
Năm 2004, ông tiếp tục cùng Giáo sư Lê Thế Trung và các đồng nghiệp tham gia ghép gan cho bệnh nhân nhi đầu tiên ở Việt Nam. Thời gian đảm nhận vai trò Phó Giám đốc Ngoại khoa Bệnh viện Quân y 103, ông cùng các lãnh đạo khác đưa bệnh viên trở thành đơn vị tiên phong trong lĩnh vực ghép tạng. Ngoài các ca phẫu thuật tại Bệnh viện Quân y 103, ông cũng tham gia phẫu thuật, chỉ đạo, chuyển giao kỹ thuật ghép, phẫu thuật nội soi,... cho nhiều bệnh viện lớn tại Việt Nam.
Với những đóng góp to lớn trong sự nghiệp, năm 2005, Giáo sư Lê Trung Hải và cha của mình là Giáo sư Lê Thế Trung đã đoạt Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ dành cho cụm công trình ghép tạng.
Không dừng lại ở đó, ông còn đóng góp nhiều bài báo khoa học, chủ trì hàng chục đề tài cấp Bộ, cấp Nhà nước, hướng dẫn nhiều Tiến sĩ, Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II, tham gia phản biện, chủ tịch hội đồng cho hàng trăm luận án Tiến sĩ. Ông cũng là người trực tiếp xây dựng hai quy trình đầu tiên của Việt Nam về ghép thận và ghép gan từ người cho sống, được Bộ Y tế ban hành vào tháng 12/2006.
Năm 2017, Giáo sư Lê Trung Hải nghỉ hưu. Năm 2022, ông được vinh danh tại Hội nghị thế giới về gan mật tụy tổ chức tại New York, Mỹ đối với chuyên ngành gan mật tụy Việt Nam. Năm 2024 ông được Hội Ung thư Trung Quốc bổ nhiệm làm Giảng viên Thỉnh giảng.
Trong nhiều năm cống hiến cho ngành Y, ông vinh dự được phong quân hàm Thiếu tướng, được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận đạt chuẩn chức danh Phó Giáo sư, Giáo sư; Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú; Bộ quốc phòng công nhận Bác sĩ cao cấp; cùng với đó là các loại Huân chương Chiến công hạng Nhất; Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba và nhiều Bằng khen của Bộ Quốc Phòng, Bộ Y tế, Tổng Hội Y học Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Thành phố Hà Nội,…
Vợ của Giáo sư Lê Trung Hải là Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Việt Nga, Chủ nhiệm Bộ môn Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 103, Chủ tịch Hội Chống động kinh Việt Nam.
Hai con trai của Giáo sư đều “nối gót” gia đình. Con trai cả là Trung tá, Phó Giám đốc Điều hành Trung tâm Ghép tạng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Con dâu cả là Thạc sĩ, bác sĩ khoa Tim mạch, Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô.
Con trai út của Giáo sư Lê Trung Hải là Đại úy công tác ở khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 103 và con dâu út là Thạc sĩ, bác sĩ khoa Huyết học Truyền máu Bệnh viện Quân y 103.
Con trai út của Giáo sư Lê Thế Trung cũng vinh dự nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh
Mặc dù không đảm nhận chuyên ngành ghép tạng như bố và anh trai, tuy nhiên, con út của Giáo sư Lê Thế Trung cũng đạt được nhiều thành tích xuất sắc. Thông tin về ông khá ít ỏi.
Được biết, con trai út của Giáo sư là Đại Tá, Thạc sĩ Lê Trung Thắng. Ông giữ chức Phó Trưởng phòng Khoa học Quân sự kiêm Trưởng ban Công nghệ thông tin Học viện Quân y.
Năm 2010, Đại tá Lê Trung Thắng vinh dự được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ, với vai trò đồng tác giả cụm công trình kết hợp quân dân y. Đây là một điều đặc biệt khi gia đình có 3 cha con cùng nhận được giải thưởng cao quý này.
Từ chiến trường khốc liệt đến phòng mổ, từ nghiên cứu khoa học đến đào tạo nhân lực, gia đình Anh hùng LLVTND Lê Thế Trung là minh chứng sống động cho sự kết hợp giữa trí tuệ, y đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc trong suốt nhiều thập kỷ.
