Gần 20 công việc tại Việt Nam có thể biến mất trong 5 năm tới
(Thị trường tài chính) - Kết quả này có được từ khảo sát hơn 250 doanh nghiệp trong và ngoài nước, cùng hơn 1.600 người lao động tại Việt Nam.
Theo Báo cáo lương và thị trường lao động 2026, Navigos Group cho biết nhóm công việc mang tính lặp lại, hành chính và thủ công tại Việt Nam đang đối mặt nguy cơ bị thu hẹp mạnh, thậm chí biến mất trong vòng 3-5 năm tới, dưới tác động của số hóa và tự động hóa.
Trong số này, nhân viên thu tiền điện, nước tại nhà và nhân viên nhập liệu được đánh giá là 2 nhóm có mức độ rủi ro cao nhất. Tỷ lệ các vị trí có khả năng bị thu hẹp ở 2 nhóm này lần lượt vượt 49% và 32%.
Tiếp theo là các công việc có quy trình vận hành chuẩn hóa, bao gồm nhân viên tiếp thị qua điện thoại, nhân viên soát vé, giao dịch viên ngân hàng và các vị trí liên quan, nhân viên bán hàng tận nơi, phát báo, cùng công nhân làm việc thủ công hoặc bán thủ công. Các vị trí kế toán, ghi sổ và nhân sự tính lương cũng nằm trong nhóm có nguy cơ suy giảm.
Ngoài ra, báo cáo còn chỉ ra một nhóm công việc khác chịu tác động từ sự phát triển của công nghệ, gồm phiên dịch viên, biên dịch viên, nhân viên thiết kế đồ họa, công nhân in ấn và các ngành nghề liên quan, thu ngân, nhân viên kho và ghi chép vật liệu, nhân viên hiệu đính, công nhân dệt may, nhân viên phục vụ và hướng dẫn vận tải, trợ lý hành chính và thư ký điều hành, nhân viên điều tra và xử lý bồi thường, thư ký pháp lý.
Các kết quả trên được tổng hợp từ khảo sát hơn 250 doanh nghiệp trong và ngoài nước, cùng hơn 1.600 người lao động tại Việt Nam, trải rộng trên 16 ngành nghề và nhiều cấp bậc khác nhau, từ thực tập sinh đến các vị trí điều hành cao nhất.
Theo Navigos Group, kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đã nhận diện khá rõ xu hướng thu hẹp của những nhóm công việc có mức độ rủi ro cao trước làn sóng số hóa và tự động hóa đang diễn ra mạnh mẽ.
Nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là các công việc có tính chất lặp lại, thao tác đơn giản và quy trình chuẩn hóa, tiêu biểu như nhân viên thu tiền điện - nước tại nhà, nhân viên nhập liệu, nhân viên tiếp thị qua điện thoại và nhân viên soát vé. Đây là những vị trí dễ dàng được thay thế bởi các giải pháp công nghệ như thanh toán trực tuyến, chatbot hoặc hệ thống tự động xác thực.
Nhóm tiếp theo gồm các công việc bán chuyên môn, vốn chịu tác động rõ rệt từ sự mở rộng của công nghệ số. Sự phổ biến của ngân hàng số, thương mại điện tử, robot và dây chuyền tự động hóa đang trực tiếp làm giảm nhu cầu nhân lực đối với các vị trí này.
Đáng chú ý, báo cáo ghi nhận một số công việc đòi hỏi kỹ năng nghề nghiệp cũng xuất hiện trong danh sách có nguy cơ suy giảm. Trong đó, kế toán, ghi sổ và tính lương được dự báo giảm khoảng 14,4%; biên dịch, phiên dịch khoảng 14%; thiết kế đồ họa khoảng 11,2%. Điều này cho thấy tác động của trí tuệ nhân tạo đã lan sang cả những lĩnh vực có yếu tố chuyên môn, đặc biệt trong bối cảnh AI tạo sinh, phần mềm tự động hóa tài chính và các công cụ dịch thuật chất lượng cao ngày càng hoàn thiện.
Navigos Group nhận định, các kết quả khảo sát phản ánh rõ thực tế rằng những công việc mang tính lặp lại, hành chính hoặc thủ công đang đứng trước nguy cơ thu hẹp đáng kể trong vòng 3-5 năm tới.
Trong bối cảnh đó, báo cáo nhấn mạnh yêu cầu đối với người lao động trong việc chủ động cập nhật tư duy số, nâng cấp kỹ năng và chuẩn bị cho sự dịch chuyển sang những vị trí tạo ra giá trị gia tăng cao hơn, nhằm duy trì năng lực cạnh tranh trong thị trường lao động tương lai.
