Chiều nay, tuyên án 2 cựu Cục trưởng và 53 bị cáo trong vụ án nhận hối lộ gần 94 tỷ đồng
(Thị trường tài chính) - Trước đó, các bị cáo đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để cố tình gây khó khăn, kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ của doanh nghiệp.
Phiên tòa sơ thẩm xét xử 55 bị cáo trong vụ án nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã hoàn tất phần tranh tụng. Sau khi nghe quan điểm luận tội của đại diện Viện Kiểm sát và phần bào chữa của các luật sư, Hội đồng xét xử tiến hành nghị án và dự kiến tuyên án vào chiều nay ngày 14/1.
Theo cáo trạng, trong số các bị cáo hầu tòa có 34 người bị truy tố về tội Nhận hối lộ, với cáo buộc liên quan đến sai phạm trong quá trình thực thi nhiệm vụ, công vụ được giao. Viện Kiểm sát cho rằng các bị cáo đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để cố tình gây khó khăn, kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ của doanh nghiệp, từ đó buộc các tổ chức, cá nhân phải chi tiền ngoài quy định.
Dù hồ sơ, thủ tục đã đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật, các khoản chi này không được ghi nhận trong sổ sách, trở thành chi phí phát sinh, làm tăng gánh nặng cho doanh nghiệp trong quá trình sản xuất, lưu hành và đưa sản phẩm ra thị trường.
Diễn biến xét hỏi và tranh luận công khai tại tòa cho thấy, phần lớn các bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội, khai báo thành khẩn và bày tỏ thái độ ăn năn, hối lỗi. Riêng bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, không thừa nhận việc ép buộc doanh nghiệp phải chi tiền đối với mỗi hồ sơ.
Bà Nga khai rằng do tò mò nên hỏi cấp dưới về số tiền thu được trên mỗi hồ sơ, sau đó nhân viên đưa bao nhiêu thì nhận bấy nhiêu. Lời khai này không phù hợp với trình bày của bị cáo Trần Thị Thu Liễu, nguyên là cấp dưới của bà Nga.
Theo bị cáo Liễu, toàn bộ hồ sơ quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe đều được tiếp nhận và xử lý trên hệ thống điện tử. Mọi thao tác giải quyết, trả hồ sơ đều được hệ thống ghi nhận, cho phép doanh nghiệp theo dõi rõ cá nhân xử lý cũng như lý do hồ sơ bị trả lại.
Bị cáo Liễu cho biết Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông có chức năng tham mưu trong lĩnh vực truyền thông, quảng cáo. Từ tháng 7/2018, Cục trưởng đã phân công Phó Cục trưởng Trần Việt Nga phụ trách và ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Bị cáo Trần Thị Thu Liễu khai rằng sau khi có quyết định phân công, vào một buổi sáng, bà Trần Việt Nga gọi bị cáo lên phòng làm việc và trao đổi nhỏ rằng mỗi hồ sơ quảng cáo khi ký cần có 2 triệu đồng dành cho lãnh đạo Cục, đồng thời cho biết các phòng, trung tâm đều có cơ chế tương tự.
Nghe nội dung này, bị cáo Liễu cho biết bản thân cảm thấy lo lắng. Tại tòa, đại diện một số doanh nghiệp cũng trình bày rằng hồ sơ của họ nhiều lần bị yêu cầu bổ sung nhưng không được giải quyết. Tuy nhiên, khi mang 4 triệu đồng đặt tại bàn làm việc của Cục trưởng Trần Việt Nga thì hồ sơ được ký xác nhận ngay.
Theo tài liệu vụ án, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị chuyên ngành trực thuộc Bộ Y tế, có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Y tế thực hiện quản lý Nhà nước và tổ chức thi hành pháp luật về an toàn thực phẩm trên phạm vi cả nước theo phân công.
Trong quá trình triển khai Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018 của Chính phủ, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, nhiều quy định mới đã phát sinh vướng mắc đối với tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm, đặc biệt là nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Việc yêu cầu cung cấp tài liệu khoa học chứng minh công dụng, liều dùng sản phẩm khiến không ít doanh nghiệp gặp khó khăn khi hoàn thiện hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế.
Cơ quan tố tụng xác định, lợi dụng những bất cập nêu trên, một số lãnh đạo và chuyên viên thuộc các đơn vị chuyên môn của Cục An toàn thực phẩm đã nhiều lần ban hành văn bản yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ với nội dung chung chung, thiếu rõ ràng, gây khó khăn hoặc kéo dài thời gian giải quyết nhằm trục lợi. Nhiều thẩm quyền quyết định nội dung chuyên môn bị tập trung vào một số cá nhân, bộ phận, từ đó hình thành cơ chế “xin - cho” trong giải quyết thủ tục hành chính.
Về phía doanh nghiệp, do lo ngại việc thẩm định kéo dài sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất, kinh doanh, nhiều tổ chức, cá nhân đã chủ động chi tiền ngoài lệ phí theo quy định, phổ biến từ 5 đến 10 triệu đồng cho mỗi hồ sơ.
Việc này nhằm rút ngắn thời gian thẩm định, đồng thời hợp thức hóa các hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện để được cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo hoặc giấy chứng nhận GMP.
Viện Kiểm sát cho biết, trong giai đoạn 2018-2024, 31 chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm đã trực tiếp nhận tổng cộng 93,7 tỷ đồng từ các cá nhân làm dịch vụ đăng ký bản công bố sản phẩm. Riêng bị cáo Nguyễn Thanh Phong bị cáo buộc hưởng lợi hơn 43 tỷ đồng.
Ngoài ra, bị cáo này còn bị quy trách nhiệm liên quan đến việc lãnh đạo, cán bộ Cục An toàn thực phẩm nhận hơn 1 tỷ đồng trong hoạt động cấp giấy chứng nhận GMP và thẩm định nhà máy của Công ty Cổ phần MediUSA.
Đối với các cựu Phó Cục trưởng, cơ quan tố tụng xác định ông Nguyễn Hùng Long và ông Đỗ Hữu Tuấn đều bị cáo buộc đã thống nhất chủ trương để chuyên viên nhận tiền ngoài quy định, hình thành cơ chế phân chia theo từng nhóm hồ sơ.
Trong đó, ông Nguyễn Hùng Long bị cáo buộc đã ký duyệt hơn 10.000 hồ sơ công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe và trong giai đoạn 2022-2023 nhiều lần nhận tiền mặt với tổng số 8 tỷ đồng, qua đó hưởng lợi gần 8,7 tỷ đồng trong tổng số 22,5 tỷ đồng có liên quan đến hành vi phạm tội.
