Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo hàng triệu dân văn phòng
(Thị trường tài chính) - Việc giảm dị nguyên tại nơi làm việc mang lại lợi ích chung cho toàn bộ người lao động.
Văn phòng làm việc là nơi nhiều người dành ít nhất 8 tiếng mỗi ngày. Tuy nhiên, theo cảnh báo từ Bệnh viện Bạch Mai, đây cũng có thể là môi trường thuận lợi cho bụi nhà và nấm mốc phát triển - những dị nguyên phổ biến liên quan trực tiếp tới viêm mũi dị ứng, hen phế quản và nhiều bệnh lý hô hấp khác.
Các bác sĩ cho biết, trong thực tế lâm sàng, phản ứng của cơ thể với cùng một yếu tố dị nguyên có sự khác biệt rõ rệt giữa các cá nhân. Cùng sử dụng một loại thực phẩm như hải sản, có người hoàn toàn bình thường, nhưng cũng có người xuất hiện ngứa ngáy, nổi mẩn ngay sau khi ăn. Tương tự, có người cảm thấy dễ chịu khi tiếp xúc với phấn hoa, trong khi người khác lại hắt hơi liên tục. Nguyên nhân được xác định là do cơ địa dị ứng với từng loại dị nguyên cụ thể.
Về bản chất, dị ứng là tình trạng rối loạn trong hoạt động của hệ miễn dịch. Thay vì thực hiện chức năng bảo vệ cơ thể, hệ miễn dịch lại phản ứng quá mức với những yếu tố vốn vô hại trong môi trường sống như bụi nhà, phấn hoa, lông động vật, nấm mốc hoặc một số loại thực phẩm. Các yếu tố này được gọi chung là dị nguyên. Biểu hiện dị ứng không giới hạn ở ngứa hoặc nổi mẩn ngoài da mà có thể xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau, tùy thuộc vào con đường dị nguyên xâm nhập vào cơ thể.
Qua đường hô hấp, người bệnh thường gặp các triệu chứng viêm mũi dị ứng như ngứa mũi, hắt hơi, chảy nước mũi; ở mức độ nặng hơn có thể tiến triển thành hen phế quản với biểu hiện khó thở, khò khè, ho kéo dài. Khi dị nguyên xâm nhập qua đường tiêu hóa, dị ứng thức ăn có thể gây đau bụng quặn, buồn nôn, tiêu chảy, kèm theo ngứa và nổi mề đay trên da. Ngoài ra, dị ứng còn có thể gây viêm kết mạc với biểu hiện ngứa, đỏ mắt; chàm da; trường hợp nghiêm trọng nhất là sốc phản vệ - tình trạng có khả năng đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Các triệu chứng dị ứng không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay sau khi tiếp xúc với dị nguyên. Trong một số trường hợp, phản ứng xảy ra chỉ sau vài phút, nhưng cũng có trường hợp phải sau nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần, các biểu hiện bệnh mới bộc phát, gây khó khăn trong việc xác định nguyên nhân.
Theo các thống kê y học, khoảng 20% dân số thế giới có cơ địa dị ứng, tức trong cơ thể đã sẵn có kháng thể dị ứng. Bên cạnh yếu tố di truyền, môi trường sống và lối sống hiện đại được xem là những yếu tố làm gia tăng các bệnh dị ứng. Ô nhiễm không khí, tiếp xúc sớm với dị nguyên, lạm dụng kháng sinh, nhiễm khuẩn trong giai đoạn đầu đời, thay đổi chế độ ăn uống hoặc nhiễm ký sinh trùng đều có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Từ góc độ chuyên môn, Bệnh viện Bạch Mai nhận định việc loại bỏ hoàn toàn các dị nguyên vi thể trong môi trường làm việc là rất khó. Tuy nhiên, nếu kiểm soát và giảm được mật độ của chúng, các triệu chứng dị ứng cũng như chất lượng cuộc sống của người lao động sẽ được cải thiện đáng kể.
Để hạn chế dị nguyên trong không gian văn phòng, các bác sĩ khuyến cáo cần tập trung kiểm soát những “ổ chứa” bụi nhà - dị nguyên đường thở phổ biến nhất. Các vật dụng dễ bám bụi như kệ tài liệu mở nên được hạn chế, ưu tiên sử dụng tủ có cánh đóng kín. Thảm trải sàn và rèm vải là nơi tích tụ lượng lớn bụi nhà, cần được hút bụi định kỳ bằng máy có bộ lọc phù hợp hoặc cân nhắc thay thế bằng rèm sáo, sàn gỗ, sàn gạch để thuận tiện lau chùi bằng khăn ẩm. Việc quét khô các bề mặt làm việc có thể khiến bụi phát tán trong không khí, do đó nên chuyển sang lau ẩm bàn làm việc, máy tính, bàn phím theo định kỳ.
Cùng với bụi nhà, nấm mốc là tác nhân dị ứng nguy hiểm, phát triển mạnh trong môi trường ẩm thấp. Văn phòng cần được duy trì thông thoáng, kiểm soát độ ẩm ở mức phù hợp; trong điều kiện cần thiết có thể sử dụng máy hút ẩm để giữ độ ẩm dưới 50%. Cây xanh trong không gian làm việc cần được chăm sóc đúng cách, tránh để nước đọng ở khay hứng dưới chậu cây. Hệ thống điều hòa, đặc biệt là màng lọc, cần được bảo trì và vệ sinh định kỳ từ 3-6 tháng/lần để hạn chế bụi và nấm mốc phát tán trở lại không khí.
Ngoài các biện pháp trên, việc hạn chế tích trữ sách báo cũ, thùng carton lâu ngày trong văn phòng cũng giúp giảm nơi trú ngụ của gián và mạt bụi nhà. Tận dụng ánh sáng tự nhiên được đánh giá là giải pháp hỗ trợ hiệu quả, giúp làm khô các khu vực ẩm thấp và hạn chế sự phát triển của vi sinh vật.
Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo, khi các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, khó thở xuất hiện thường xuyên trong môi trường làm việc, người lao động nên đi khám chuyên khoa để xác định chính xác dị nguyên gây bệnh và có hướng điều trị phù hợp, qua đó hạn chế nguy cơ tái phát và biến chứng, đồng thời góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh.
